Deel 3 - Een slaaf komt niet in de hemel

Roué vaart op roeibootjes over Afrikaanse rivieren, klimt aan boord grote zeilschepen als de Batavia en de Shtandart, en vaart langs de kust van Suriname en hij ervaart hoe dat geweest moet zijn voor zijn voor-, voorvader die dezelfde tocht heeft gemaakt. Een groot percentage van de slaven aan boord stierf onderweg aan ziekten of uitputting. Maar eenzelfde percentage van de bemanning kwam om tijdens de oversteek.

De WIC verwerft het Asiento: het alleenrecht op de slavenhandel naar de Spaanse koloniën. Het eiland Curaçao wordt ingericht als centrum van de doorvoerhandel van slaven naar het Spaanse vasteland. Roué bezoekt een typische Curaçaose plantage, waar de oude Victor Bartolomeus uit de overlevering nog precies weet hoe het er aan toe ging.
 

Daphne gaat na hoe de slavenhandel-koorts de Nederlandse koopmansgeest in z’n greep kreeg en hoe de driehoekshandel (van Nederland via de Afrikaanse westkust naar Zuid Amerika en vandaar weer terug naar Nederland) georganiseerd was. Op Curaçao vaart Daphne in de haven waar de schepen vol slaven na een lange oversteek aankwamen. Voor de slaven was dat niet de eindbestemming: ze werden als menselijke handelswaar doorverkocht aan Spanje.

Middelburg overtroeft Amsterdam in de loop der tijd als het centrum van de Nederlandse slavenhandel. In Amsterdam ziet Daphne in Museum Geelvinck welke rijkdom slavenhandel op kon leveren. In het Zeeuwsch archief bekijkt ze de dikke, eeuwenlang onaangeroerde logboeken van de slavenschepen. In de kantlijn van die logboeken werden de doden genoteerd: een blank bemanningslid kreeg bij zijn naam een engeltje getekend: die ging naar de hemel. Een naamloze slaaf kreeg een duiveltje bij het nummer waaronder hij aan boord was ingeschreven: slaven gaan naar de hel. Wat waren dat voor mensen die hun kapitaal vergaarden met de handel in mensen?

presentatie
Daphne Bunskoek
Roué Verveer

regie
Marcel Goedhart

research
Mirjam Gulmans
Hendrina Praamsma
Lyangelo Vasquez

historisch adviseur
Gert Oostindie

scriptadvies
Maarten van der Duin

redactie
Marijn Hooimeijer

camera
Pepijn van Achterberg
Kester Dixon

licht
Roel Ypma

geluid
Peter van den Berg
Mike van der Sluijs
Lion Timmerman
Gert Aasman

montage
Jeroen van den Berk

geluidnabewerking
Danny Rosendahl
Anton Leijdekker

kleurcorrectie
Ronald van Dieren

vormgeving
Captain Video

muziek
Big Orange

stem
Stefan Stasse

kleding presentatoren
Hilde Schaap

productie Ghana
Pius Mensah

productie Antillen
Naomi de Groot

productie-assistentie
Mandy Kuster
Ellen Heemskerk

productieleiding
Stephanie de Beer

eindredactie
Carla Boos

deze productie is mede mogelijk gemaakt door
Nationaal Historisch Museum
SNS Reaal Fonds
Forum, Instituut voor Multiculturele Vraagstukken
Koninklijk Instituut voor de Tropen
Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde
Nationaal Archief
NiNsee
Rijksmuseum

archiefmateriaal afkomstig van
Collectie Haags Gemeentearchief
Collectie Zeeuws Museum, Fotograaf: Ivo Wennekes
HathiTrust
Koninklijk Instituut voor de Tropen
Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde
Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, Middelburg
Musée de Saint-Malo
Rijksmuseum
Het Scheepvaartmuseum
The British Library Board
The John Carter Brown Library at Brown University
The Virginia Foundation for the Humanities
UvA-Bijzondere Collecties, Amsterdam

met medewerking van
Stichting Koninklijk Paleis Amsterdam

met dank aan
Alex van Stipriaan, Koninklijk Instituut voor de Tropen
Aspha Bijnaar, NiNsee
Chris Huinder, Forum
Eveline Sint Nicolaas, Rijksmuseum
Gerrit Knaap, Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
Gert Oostindie, Koninklijk Instituut voor taal-, land- en volkenkunde
Kees Zandvliet, Amsterdam Museum
Ministerie van OCW
Valentijn Bijvanck, Nationaal Historisch Museum

met dank aan
Anton van der Lem
Academie gebouw Leiden
Bataviawerf
Carel de Haseth
Charles do Rego
Dialysecentrum Kura Hulanda
Dienke Hondius
dr. Ayubi
Ds. J.L. Joosse
Edward Dogbe
Frank Martinus Arion
Grote Kerk – Vlaardingen
Han Jordaan
Henk den Heijer
Het Scheepvaartmuseum
Hillegonda Ploeger
Huib Uyl
Ineke de Groot - Teunissen
Ineke van Kessel
Jay Haviser
Jeanne Henriquez
John Damascus
Kerk aan Zee, Muiderberg
Kloosterkerk, Den Haag
Leo Balai
Marjo Jacobze
Mary Rose Allen
Mijke Pol
Museum Geelvinck
Nii Anum Kpobi
Peter Blom
Peter Rijsewijk
Roelof Koops
Shtandart
Stadhuis Veere
Stichting Verpleegkundig Historisch Bezit
Suzanne Hendriks
Universiteitsbibliotheek, Leiden
Victor Bartholomeus
Zout-vishandel  Warmelo & van der Drift – Vlaardingen