Tijdlijn
Tijdlijn
1969 - 2012
1969
Wervingsverdrag Nederland – Marokko: Bensalem Guessous, de ambassadeur voor Marokko in de Benelux, sloot op 14 mei 1969 het wervingsverdrag tussen Nederland met de minister van Buitenlandse Zaken, Joseph Luns. (Foto: RifTour)
Marokkanen verdreven uit Haags pension: In de Haagse Schilderswijk bestormen 200 buurtbewoners een pension met 60 Marokkaanse gastarbeiders. Ze worden weggejaagd en raken slaags met de buurtbewoners. De meeste gastarbeiders worden door de politie opgevangen op het bureau om de nacht door te brengen. (Foto: ANP)
1970
Invoering Onderwijs in Eigen Taal en Cultuur: De Nederlandse overheid voert het beleid van Onderwijs in Eigen Taal en Cultuur in. Hiermee wil ze de migranten stimuleren in een sterke basis om van daaruit emancipatie en integratie te bevorderen. (Foto: Robert de Hartogh)
Recht op gezinshereniging: In 1970 kregen de legale gastarbeiders het recht om hun gezin naar Nederland te brengen. De buitenlandse werknemers hebben intussen een aantal jaren gewerkt waardoor ze financieel sterker zijn geworden om bijvoorbeeld een eigen huishouden te hebben. Bovendien biedt het thuisland nog steeds geen toekomst, dus komt het hele gezin om in Nederland een nieuw bestaan op te bouwen. (Foto: familie Aroug)
Nota buitenlandse werknemers: Nota buitenlandse werknemers stelt dat "Nederland geen immigratieland is" en dat "behoud van eigen identiteit" belangrijk is voor deze groep om isolement te voorkomen.
1971
Invoering woord “allochtoon”: In 1971 komt de sociologe Hilda Verwey-Jonker met het woord ‘allochtoon’ in een rapport voor de overheid, als eufemisme voor het woord migrant dat toen een negatieve lading kende. De afgelopen jaren wordt nadrukkelijker gezocht naar een vervanging voor dit woord, omdat het wederom een zware negatieve lading kent en omdat de meeste allochtonen gewoon in Nederland zijn geboren. (Foto: custom-shirt.nl)
1972
Koninklijk welkom voor gastarbeiders: Na het gesloten verdrag tussen Nederland en Marokko, weten steeds meer Marokkaanse gastarbeiders Nederland te bereiken om er (tijdelijk) te werken. Het tekort aan geschikte arbeiders in Nederland werd hiermee aangevuld. Ook het koningshuis is de gastarbeiders daar dankbaar voor. (Foto: Nationaal Archief)
1973
Eerste oliecrisis: Door de oliecrisis van 1973 nam de werkeloosheid toe, Nederland bleef gastarbeiders verwelkomen terwijl andere Europese landen een wervingsstop afkondigden. (Foto: Beeldbank NA)
1974
Televisieprogramma ‘Paspoort voor Marokkanen’: Van 1974 t/m 1992 had de NOS een actualiteitenprogramma voor gastarbeiders en migranten in Nederland, namelijk 'Paspoort'. De grootste groepen migranten werden benaderd in hun eigen taal met nieuws over Nederland maar ook over het thuisland, zoals Marokko. Dit programma stond aan de basis van bijvoorbeeld de Nederlandse Moslims Omroep.
Marokko richt ‘Amicales’ op in Nederland: De Marokkaanse regering richt 'Amicales' op voor de Marokkaanse arbeiders en handelaren in Nederland. De organisatie moest ervoor zorgen dat de Marokkaanse gastarbeiders bij terugkeer zich niet tegen het leiderschap van Koning Hassan II zouden keren.
1975
Oprichting Komitee Marokkaanse Arbeiders Nederland (KMAN): Organisatie die opkomt voor de belangen van de Marokkaanse gastarbeiders in Nederland. Het comité verzorgde o.a. de grote solidariteitsacties voor de 182 Marokkanen in hongerstaking. KMAN zette zich af tegen het Marokkaanse koningshuis en steunde de oppositie in Marokko. (Foto: iisg.nl)
Kabinet-Den Uyl stelt wervingsstop en generaal pardon in: Het werven werd gestopt, desondanks bleef de immigratie dankzij gezinshereniging na deze stop groeien. De gastarbeiders waren niet langer te gast. Illegalen die konden aantonen dat zij sinds 1974 in Nederland verbleven, kwamen in aanmerking voor een verblijfsvergunning. (Foto: Nationaal Archief)
Hongerstaking 182 illegale Marokkanen: In november 1975 eisten 182 illegale Marokkanen een verblijfsvergunning. Ze voldeden niet aan de eisen en de legalisatieprocedure was gesloten, de 182 Marokkanen gingen onder leiding van het Komitee van Marokkaanse Arbeiders in Nederland in hongerstaking.
1976
Bevrijding Westelijke Sahara: Na decennialang bezet te zijn door de Fransen en de Spanjaarden, heeft het Marokkaanse leger en het volk, middels de zogenaamde 'Groene Mars', in 1976 de Spanjaarden verdreven uit het zuiden van het land. Hiermee is Marokko officieel een bevrijd land sinds 1976. Veel van de Marokkaanse strijders komen ook uit het Rifgebergte.
1977
Ontruiming pension Gouda: Ook in Gouda worden pensions ontruimd. In 1977 werd een groep Marokkanen uit hun pension gezet door de gemeente. De gastarbeiders gaan daarom naar het stadhuis en bivakkeren daar totdat ze weer onderdak krijgen. (Foto: goudanet.nl)
1978
Islamitische uitvaart in Amsterdam: Sinds 1978 stelt uitvaartpark Westgaarde te Amsterdam een deel van haar graven beschikbaar voor de islamitische inwoners van de stad. Een unieke gebeurtenis die tot op de dag van vandaag nog geen vervolg heeft gekend in de rest van het land. (Foto: Hans van den Boogaard)
Hongerstaking Amsterdam: Nadat er een grote hongerstaking is geweest in 1975, herhalen tientallen Marokkanen hetzelfde in 1978. Staatssecretaris Haars van Justitie weigerde een verblijfsvergunning voor deze groep, waarop de gastarbeiders in protest zijn gegaan. (Foto: ANP)
1979
Bezetting SHBW-kantoor Rotterdam: Het SHBW-kantoor (Stichting Hulp Buitenlandse Werknemers) in Rotterdam werd in 1979 bezet door Marokkaanse jongeren. Zij eisten met deze staking het recht op een eigen ruimte en subsidie om de plaatselijke jongeren op te vangen. (Foto: Robert de Hartogh)
1980
Deelname Marokkaanse aan Eurovisiesongfestival Den Haag: Het Eurovisie songfestival is gehouden in Nederland. Ook Marokko neemt deel aan dit festival als eerste Afrikaanse land ooit. Samira Bensaid trad in Den Haag op met een Arabisch nummer.
1981
Afschaffing voedselsubsidies: De door de Marokkaanse regering afgeschafte voedselsubsidies, zorgden begin jaren tachtig voor enorme prijsstijgingen. De arme Marokkaanse bevolking kwam in opstand en er braken over heel het land rellen uit. Voor veel Marokkaanse migranten in het buitenland was dit de druppel om vrouw en kinderen daar weg te halen.
1982
Oprichting Ummon: De Unie van Marokkaanse Moskeeorganisaties in Nederland (UMMON) is opgericht als koepelorganisatie voor Marokkaanse moskeeën in Nederland. Ze vertegenwoordigen diverse moskeeën in heel het land. Sinds 2004 heeft de organisatie CMO (Contactorgaan Moslims en Overheid) opgericht, en zijn ze daarmee officiële gesprekspartner van de overheid. De achterban bestaat uit ruim 500.000 Marokkaanse moslims en 369 moskeeën.
Oprichting MVVN: De Marokkaanse Vrouwen Vereniging Nederland (MVVN) is een afsplitsing van het in 1975 opgerichte KMAN. Met de gezinshereniging en –vorming van de Marokkaanse migranten, kwamen ook steeds meer vrouwen naar Nederland. Om de Marokkaanse vrouw en haar belangen zo goed mogelijk te vertegenwoordigen, is er een autonome vrouwenorganisatie opgericht.
1983
Invoering visumplicht: De Nederlandse overheid voert visumplicht in voor Turkse en Marokkaanse migranten. Hiermee erkende de overheid het permanente verblijf van de migranten en richt het zich met specifiek beleid op integratie. Gezinshereniging en komst van nieuwe migranten daalt hiermee deze periode.
1984
Demonstraties in Rif: In januari 1984 braken er grote demonstraties uit in Marokko. Studenten en scholieren pleitten voor meer vrijheid en een oplossing voor de hoge voedselprijzen. De Marokkaanse autoriteiten hebben hierbij honderden slachtoffers gemaakt, voornamelijk bij de Riffijnen. De doden werden begraven in massagraven.
1985
Ontdekking begraafplaats Marokkaanse soldaten in Zeeland: Mohamed Achahboun ontdekte per toeval dat er in Zeeland Marokkaanse soldaten liggen begraven. Deze soldaten vormen een klein deel van de grote bijdrage van Marokkanen tijdens WOII. Zij streden mee met de geallieerden in Italië, Frankrijk maar ook Nederland en België. Sinds de ontdekking van Achahboun maakt hij zich warm voor erkenning van dit belangrijke onderdeel van de Nederlandse geschiedenis. (Foto: Verzetsmuseum Amsterdam)
Ontvoering Karima: Karima Ouchan werd door haar vader ontvoerd naar Marokko omdat ze in Nederland teveel beïnvloed zou worden door de in zijn ogen slechte Nederlandse cultuur. Uit onmacht wil hij zijn dochter van de samenleving afsluiten. Haar ontsnappingspoging, afgesprongen van een veerboot in zee, zorgde voor wereldwijde aandacht. Haar vader bracht haar terug naar Nederland, maar twee maanden later werd ze alsnog teruggestuurd naar Marokko en verbleef ze daar maar liefst 12 jaar. Een verhaal wat zich de jaren daarop zou herhalen in verschillende gezinnen.
1987
Oprichting SMT: In 1987 hebben een aantal Marokkanen en Tunesiërs de SMT opgericht, Samenwerkingsverband van Marokkanen en Tunesiërs. Hiermee wilden ze de belangen behartigen van deze twee gemeenschappen in Nederland. In 2006 maakte de organisatie een doorstart onder de naam SMN, Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders en richt zich nu alleen op de Marokkaanse gemeenschap. Participatie, emancipatie en integratie zijn de sleutelwoorden.
Oprichting El Hizjra: El Hizjra (de migratie) is in 1987 opgericht onder het motto ‘brug tussen twee culturen’. Zij leggen de nadruk op elementen uit de Arabische cultuur en bieden minderheden uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten een podium om hun kunsten te uiten in de vorm van poëzie of andere literatuur. Abdelkader Benali, Mohammed Benzakour, Khalid Boudou zijn voorbeelden van schrijvers die de El Hizjra-literatuurprijs op jonge leeftijd hebben ontvangen.
1989
Amel: Marokkaans meisje in Nederland: Zohra Zarouali beschreef met dit boek de ervaringen van Marokkaanse meisjes in Nederland. De worstelingen met de Marokkaanse en Nederlandse cultuur, de tradities van de ouders en de moderniteit van Nederland. Zarouali is hiermee de eerste auteur die van binnenuit de ervaringen van Marokkaanse meisjes in Nederland beschrijft. Er zouden nog een reeks boeken volgen in hetzelfde kader.
1994
Eerste Marokkanen in Tweede Kamer: Mohammed Rabbae en Oussama Cherribi treden in 1994 toe in de Tweede Kamer. Rabbae namens GroenLinks en Cherribi namens de VVD.
1998
Eerste Marokkaanse vrouw als Tweede Kamerlid: Khadija Arib werd geboren in Marokko en kwam op 15-jarige leeftijd naar Nederland als kind van gastarbeider. Ze heeft zich sinds haar komst ingezet voor vrouwenemancipatie binnen Marokkaanse gemeenschap en gaf taallessen. Ze is ook mede-oprichter van MVVN. In 1998 werd zij verkozen in het parlement en is daarmee de eerste vrouw van Marokkaanse afkomst in de Tweede Kamer. (Foto: ANP)
Eerste Marokkaanse Oranje International: Dries Boussatta is in 1972 geboren in Amsterdam als kind van Marokkaanse ouders. Hij voetbalde bij diverse profclubs in de twee hoogste divisies van Nederland. In 1998 werd hij door bondscoach Frank Rijkaard opgeroepen voor het Nederlands elftal, de eerste speler van Marokkaanse origine in het hoofdteam. Hij speelde drie wedstrijden voor Oranje, ook de verliespartij tegen zijn moederland Marokko in 1999. Ook speelde hij daarna nog drie wedstrijden voor het Marokkaanse elftal.
Najib Amhali wint Leids Cabaretfestival: Het Leids Cabaret Festival is een prestigieuze festival voor jong cabarettalent. Via dit podium zijn vele bekende hedendaagse cabaretiers doorgebroken. In 1998 won Amhali zowel de jury- als de publieksprijs en werd bekend als ‘De Marokkaan uit de Jordaan’.
2002
Oudkerks’ Kut-Marokkanen: Rond de gemeenteraadsverkiezingen van 2002, is de legendarische uitspraak van Rob Oudkerk opgevangen door een cameraploeg van het programma Twee Vandaag. In gesprek met Job Cohen over een paar jongens die een herdenkingskrans op de Dam hebben vernield, sprak Oudkerk over 'kutmarokkanen'. Tot op de dag van vandaag is dit begrip een pejoratief voor Marokkaanse jongeren.
2003
Manifest Koerswijziging.nl: De Marokkaanse gemeenschap heeft aan het begin van de 21ste eeuw te maken met negatieve beeldvorming. Deze spiraal van negatieve berichtgevingen bracht veel leden van de gemeenschap in diskrediet. Daarom startten een aantal prominente en minder bekende Marokkanen een manifest waarin die negatieve spiraal doorbroken moest worden.
2004
Release Shouf Shouf Habibi!: In 2004 kwam de Nederlandse film Shouf Shouf Habibi! uit. Het was de eerste Nederlandse multiculturele komedie, met Marokkaanse acteurs en personages in de hoofdrollen. De film bleek een trendsetter te zijn, want sindsdien is het genre uitgediept en doorontwikkeld. De film is internationaal doorgebroken en is herkenbaar voor veel landen met migratie en integratieproblematieken. Sinds 2006 is er een gelijknamige serie op de VARA.
Levenslange gevangenisstraf: Mohammed Bouyeri is geboren in Amsterdam en kind van Marokkaanse migranten. In 2004 heeft hij Theo van Gogh vermoord in de hoofdstad. Hij wilde als martelaar sterven en gaf met deze daad een signaal af aan de Nederlandse politiek en samenleving. Mohammed B. zit levenslang vast in de gevangenis. (Foto: ANP)
2005
400 jaar Marokko-Nederland: In 1610 was Samuel Pallache de eerste Marokkaan die voet op Nederlandse bodem zet. Hij was ambassadeur van de sultan en kwam hier voor nieuwe handelsbetrekkingen tussen beide landen, de eerste tussen een Europees en een niet-christelijk land. Sinds 2005 wordt dit jubileum gevierd met evenementen, boeken, reizen en diplomatieke bijeenkomsten.
2011
Nasrdin Dchar wint Gouden Kalf: Nasrdin Dchar begint zijn acteercarrière bij verschillende televisieseries op de publieke omroep. Ook speelt hij rollen in Nederlandse films en op het theater. In 2011 komt de roadmovie ‘Rabat’ uit waarin hij een van de hoofdrollen vertolkt. Hij ontving hiervoor in hetzelfde jaar een Gouden Kalf voor beste acteur. Zijn emotionele dankwoord met de inmiddels legendarische woorden ‘Ik ben een moslim en ik heb een fucking Gouden Kalf in mijn hand’ zorgt voor een Tsunami aan reacties.