De film van Rudolf Breslauer In Europa+ 1944: Westerbork
Rudolf Breslauer (1904-1944) kwam als Duits-Joodse vluchteling met zijn vrouw en drie kinderen naar Nederland. In januari 1942 moesten zij naar kamp Westerbork vertrekken. Breslauer was fotograaf. In Westerbork moest hij van kampcommandant Gemmeker het kampleven op de foto vastleggen. Begin 1944 kreeg hij van Gemmeker de opdracht een film te maken over Kamp Westerbork. Op 19 mei 1944 werden filmopnamen gemaakt van de trein die met 453 mensen, Joden en Sinti en Roma naar Auschwitz vertrok. In september 1944 werden Breslauer en zijn gezin via Theresienstadt naar Auschwitz gedeporteerd. Rudolf Breslauer, zijn vrouw Bella Weissmann en hun twee zoontjes, Stephan en Mischa werden in de gaskamer vermoord. Hun dochter Ursula overleefde het kamp.
De film van Rudolf Breslauer
Beschrijving deel 1:
00.08
Beeld: Duitstalig schema van de aan- en afvoer van Joden in
Doorgangskamp Westerbork t.w. ingekomen 103.376 personen; waarvan afgevoerd werden naar Bergen-Belsen 3.029; naar Theresienstadt 2.470; naar het Oosten 91.545, terwijl 350 personen geïnterneerd en 897 personen naar Kamp Vught gezonden werden (Noot 1)
00.12 Kapitale boerderij (4/4 02.21) (Noot 2)
00.17 Krioelende eendagskuikens (3/4 15.29)
00.24 Vospaard trekt eg over het land (4/4 06.33)
00.41 Een aangelijnde geit met jonge geitjes (3/4 17.47)
00.48 Grazende merrie met veulen (4/4 00.00)
00.59 Grazende koeien (3/4 16.52)
01.07 Groep jongens en meisjes in overall poten aardappels (4/4
04.39)
01.12 Herhaling tc 00.12
01.13 Tussentitel: Also, jetzt kommt ah, schau'n Sie sich's mal an ! (Hier komt, kijk maar !)
01.15 Werkers leggen balken gereed voor het bouwen van een barak
(Noot 3)
01.33 Voetbalwedstrijd van kampbewoners (4/4 14.01)(Noot 3)
01.46 Overzicht in stop- en slowmotion van op gras uitrollende
voetbal (Noot 4)
02.47 Revue-sketch door dame en heer in soort weerhuisje, hij in afdeling Heerenmoden, zij in afdeling Parfumerieen, waarna toneeldoek dicht gaat (Noot 5)
03.03 Pianist speelt en dirigeert orkestje in de orkestbak vanwaar
tilt-up naar dienstmeisje op het toneel dat optreden van achter opengaande toneeldoek zittend gezelschap aankondigt
03.33 Retake van aankondiging dienstmeisje
03.55 Optreden soliste in lange rok die danst en zingt en zich daarbij met tamboerijn begeleidt, waarna zij haar rok uittrekt, hoge hoed opzet, met saxofoon danspassen maakt en zich, hurkende passen makend, door begeleidende saxofonist van het toneel laat voeren
05.07 Retake's van optreden soliste
05.45 Retake van revuesketch tc 02.47
06.18 Weer retake's van optreden soliste
07.27 Slagboom gaat omhoog en paard trekt volle kiplorries over smalspoor het kamp in (3/4 08.19)
07.39 Onscherpe beelden in cu's van de gedetineerden en kampbewakers
07.45 Onscherpe beelden van hulpploeg met handkar op perron bij gereedstaande trein (1/4 03.49 e.v.)
07.49 Kampbewakers gaan op de treeplanken van de wegrijdende rijtuigen staan als de lange trein vertrekt (1/4 07.01)
08.17 Voorbijrijdende goederenwagons met steeds een bewaker op de opstap
08.42 Bewaker en NS-rangeerder achterop de laatste wagon
08.47 Langzaam rijdt de lange trein door het Drentse landschap, lege treeplank na lege treeplank passeert
09.21 Retake's van voorgaand shot
09.34 Eindleader
09.36 Einde.
Overige opmerkingen Tijdcodes in het veld Beschrijving zijn van oude drager. Noot 1: De omschrijving "Oosten" betekende transport rechtstreeks naar de vernietigingskampen. Noot 2: Bij dit en volgende beelden wordt verwezen naar het nummer van de acte van de 4-delige 'gewone' Westerborkfilm en naar de tijdcode in die acte waar het betreffende onderwerp eventueel ook voor komt. In dit geval dus naar acte 4 en tijdcode 2 min 21 sec. Geen vermelding betekent dat het 'nieuwe' beelden zijn. Noot 3: Aanvankelijk onscherp beeld Noot 4: Take's en retake's Noot 5: Zie ook: 4/4 tc. 17.21
Beschrijving deel 2:
00.07
Tekst: Gevaert Cine-film met fabriekslogo
00.09
Beeld: jonge vrouw in overall, bevestigt, staande op een
trap, bord aan kampwegwijzer (Noot 1)
00.20
Dame dirigeert door pianist begeleid jeugdig zangkoor
00.58
Onscherpe opnames van jeugdige koorleden
01.28
Pan, heen en terug langs het zingende koor, waarin een heer en de dirigente meezingt. Alle koorleden dragen een Davidster op hun kleding
02.15
Dominee Tabaksblatt op eenvoudige kansel waarop een kruis staat, gaat voor in gebed; spreekt de in de zaal zittende aanwezigen toe en leest voor uit de Bijbel (Noot 2)
02.58
Onscherp beeld van rij toehoorders
03.08
Koor, toehoorders en dominee (op de rug gezien) tijdens de kerkdienst
03.38
Tussenleader
03.41
Onscherpe beelden van vier zingende kinderen, en face en en profil gefilmd
04.06
Op een hoop gegooide zgn. soldatenkistjes, sommige met bont gevoerd, alle voorzien van ijzerbeslagen zolen, vanwaar tilt-up naar aan werktafel arbeidende schoenmakers (2/4 16.40)
04.28
Dezelfde hoop schoenen en tilt-up met overzicht van de schoenmakerswerkplaats
05.00
Monteur demonteert op een werkbank een drukvulgroep van een vliegtuigmotor waarbij hij de uit een stuk gegoten deksel en as uitneemt en het glijlager van de as verwijdert. Daarna legt hij de overige verwrongen massa op de grond (Noot 3)
05.39
Kijkje in de borstelmakerij (2/4 15.55)
05.48
Beugelzaagmachine in bedrijf
05.53
‘Onthoofden' van op elkaar gelegde platte batterijen (2/4
00.35)
06.03
Strippen van kabels in een machientje en met de hand (1/4
17.21) (Noot 4)
06.20
Vrouwenhanden halen draad uit kabeltje waarna draad in handpersje stopt wordt
06.34
Monteur (tc 05.00) demonteert drukvulgroep van vliegtuigmotor en legt schoepenwiel apart (Noot 5) (zie ook: 1/4 14.04)
07.47
Monteur demonteert een ‘swatch plate' type van een hydraulische pomp van een vliegtuigmotor, waarna het verwijderde onderdeel zorgvuldig uit elkaar geschroefd wordt; op de werkbank uitgestalde onderdelen
11.11
Monteur demonteert regulateur van propellernaaf type Hamilton Standard.
12.55
Eindleader
12.56
Einde.
Overige opmerkingen Deze beelden zijn gevonden bij het grote historisch onderzoek naar de Westerbork-film in de jaren 1994-1996. Tijdcode is van TD70828/V95128 Tijdcodes in het veld Beschrijving zijn van oude drager. Noot 1: Onscherpe beelden. Verwijsborden dragen Duitse tekst. Noot 2: Protestantse godsdienst, waarschijnlijk in de barak van de christelijk gedoopte Joden. Godsdienstoefeningen als deze werden oogluikend toegestaan. Noot 3: De monteur in deze en nog volgende scenes, gaat uiterst geretoutineerd te werk en is klaarblijkelijk een vakman, die volkomen op de hoogte is van de constructie van Engelse en Amerikaanse vliegtuigmotoren. Misschien heeft hij vroeger bij Fokker, Aviolanda of Koolhoven gewerkt. In de scenes scheidt hij o.a. het aluminium van het staal. Zie ook oude Westerbork-film 1/4 09.32 e.v. Noot 4: Voor de winning van de koperen kern tbv. hergebruik. Noot 5: Onscherpe beelden. Demontage van onderdelen van Engelse of Amerikaanse vliegtuigmotoren.