Eerste poging strandde op bezwaren Tolkien In de ban van de ring verfilmd
- Zoom
- J.R.R. Tolkien
Vandaag is de film ‘In de ban van de ring’ in Nederland in premiere gegaan. Het is de tweede verfilming van het epische boek van J.R.R. Tolkien. Al in 1957 probeerde drie Amerikaanse zakenmannen de schrijver tevergeefs over te halen om het boek te verfilmen. Wat ging er mis?
Eerste poging strandde op bezwaren Tolkien
De trilogie ‘In de ban van de ring’ was na de publicatie in 1954-55 een wereldwijd succes. Tolkien werd door zijn uitgever Stanley Unwin gewaarschuwd dat het onvermijdelijk de filmindustrie aan zou trekken. Beide heren besloten tot een strategie van ‘cash or kudos’(geld of roem). Of ze wilden een bak geld voor de verfilming, of het boek moest met respect behandeld worden.
Eind 1957 werd Tolkien benaderd door drie Amerikaanse zakenmannen, F.J. Ackerman, M.G. Zimmerman en A. Brodax. Ze wilden van het boek een tekenfilm maken en hadden tekeningen en een scenario meegenomen. Tolkien werd om zijn commentaar gevraagd.
Op 8 april 1958 schreef Tolkien aan Stanley Unwin een tamelijk vernietigende brief over het project. Hij was bijzonder slecht te spreken over het scenario, dat geschreven was door Zimmerman. ‘He does not read books’, oordeelde Tolkien over de scenarist. Zimmerman zou het boek alleen hebben doorgebladerd.
Een paar maanden later ontving Ackerman een brief van Tolkien. De schrijver ging serieus in op de fouten die er in het scenario stonden. Vooral zijn bezwaren tegen deel drie waren onoverkomelijk, namelijk ‘totally unacceptable to me, as a whole and in detail.’
Unwin en Tolkien besloten daarna niet in te gaan op het voorstel. De verfilming zou geen ‘cash or kudos’ opleveren. Pas na de dood van Tolkien in 1973 kwam de eerste verfilming van ‘In de ban van de ring’ van Ralph Bakshi in 1978.
‘In de ban van de Ring’ bracht Tolkien rond diezelfde tijd, in maart 1958, in Rotterdam. Hij woonde een ‘Hobbit Dinner’ bij, dat was georganiseerd door de boekverkopers Voorhoeve en Dietrich. Tolkien hield een toespraak in het Engels, vermengd met Nederlands en Elfentaal.
Tolkien was zeer te spreken over zijn bezoek aan Rotterdam. Het was de enige uitnodiging vanuit het buitenland, die hij aan zou nemen.
Joris Smeets
Bronnen
Humphrey Carpenter ‘J.R.R. Tolkien. A Biography’ (Londen, 1978)
‘The Letters of J.R.R. Tolkien’ Ed. by Humphrey Carpenter with the assistance of Christopher Tolkien (Londen, 1995)