Partij voor de Gematigde Vooruitgang binnen de Grenzen van de Wet Leefbaar Praag in 1911
- Zoom
- De brave soldaat Svejk
‘De Partij voor de Gematigde Vooruitgang binnen de Grenzen van de Wet’ deed negentig jaar geleden mee aan de verkiezingen in Oostenrijk-Hongarije in een kiesdistrict in Praag. Net als Leefbaar Utrecht zette de partij zich af tegen de bestaande politieke orde, ontstond de partij in de kroeg en werd de partij geleid door een kleurrijk figuur.
Partij voor de Gematigde Vooruitgang binnen de Grenzen van de Wet
De Tsjechische schrijver Jaroslav Hasek (1883-1923) was een van de drijvende krachten achter ‘De Partij van de Gematigde Vooruitgang binnen de Grenzen van de Wet’. Met een groep vrienden organiseerde hij partijbijeenkomsten in een herberg in Praag, die goed bezocht werden. In onnavolgbare redevoeringen zei hij war er min of meer wat er in hem opkwam, zonder zich al teveel aan het partijprogramma te storen.
De anarchistische bohémien Hasek was een van de meest kleurrijke figuren van Praag. Hij was enige tijd hondenhandelaar en schreef stukken over verzonnen dieren. In de Eerste Wereldoorlog diende hij korte tijd in het Oostenrijks-Hongaarse leger. Hij werd echter gevangen genomen door de Russen.
Hasek sloot zich aan bij de bolsjewieken en was tijdens de Russische burgeroorlog politiek commissaris in een gebied in Siberie. Hij vluchtte naar Praag en terug en schreef in de laatste jaren van zijn leven zijn befaamde ‘De lotgevallen van de brave soldaat Svejk in de wereldoorlog’, dat in 2001 in een nieuwe vertaling verschenen is.
‘De Partij voor de Gematigde Vooruitgang’ was bedoeld tegen de bestaande politieke orde. Hasek vond dat de politieke partijen ‘immorele’ pacten sloten om kiezers aan zich te binden en zag weinig in de monarchie. Verder vond hij het prachtig om in het middelpunt van de belangstelling staan.
De politieke activiteiten in de herberg hadden ook een totaal andere bedoeling. Een vriend van Hasek was verliefd op de dochter van de herbergier. Door de partijbijeenkomsten in de herberg te houden, steeg de omzet aanzienlijk. Zo hoopten ze indruk te maken op de herbergier.
‘De Partij voor de Gematigde Vooruitgang binnen de Grenzen van de Wet’ deed het niet bijzonder goed bij de verkiezingen van 1911. Hasek haalde twintig stemmen. De partij werd daarna in de kroeg opgeheven.
Joris Smeets
Bron:
Jaroslav Hasek 'The Red Commissar. Including further adventures of the Good Soldier Svejk and other stories' Transl. by Cecil Parrot (Abacus, London 1981)
