OVT over kooplieden, kapers en kolonisten De West Indische Compagnie (WIC)
- Zoom
- Kaart
Het jaar 2002 staat in het teken van 400 jaar VOC. Maar de Nederlandse kooplieden waren ook in het westen actief. De Atlantische Oceaan had in de glorietijd van de WIC iets van een Nederlandse binnenzee. OVT zond er in 1998 een 11-delige documentaire over uit.
OVT over kooplieden, kapers en kolonisten
Wie aan Nederlandse handel in de West denkt, komt waarschijnlijk snel op gebieden als Suriname, Curaçao en New York. Veel mensen weten echter niet dat de WIC ook aanwezig was in Brazilië, West-Afrika en op het eiland Tobago, dat 60 jaar lang Nieuw Walcheren heette. Nederland bezat een imperium rond de Atlantische Oceaan.
De WIC staat in de schaduw van de veel succesvollere VOC. Het verhaal van de WIC is ‘een schouwspel van opgaan, blinken en verzinken’, meende de historicus W.J. van Hoboken. De Nederlandse kaapvaarders van de WIC boekten weliswaar grote successen, maar tegen het Oost-Indische imperium van de VOC konden ze niet op.
De opbouw van het koloniale rijk in de West begon met de verovering van het Prinseneiland (het tegenwoordige Principe) bij Equatoriaal Guinee op 30 augustus 1598 (400 jaar geleden in 1998). De bezetting van het eiland duurde niet lang, de Portugezen maakten op bloedige wijze een einde aan de het bestaan van de Nederlandse kolonie.
Vanaf 1606 waren er serieuze plannen voor de oprichting van de WIC. De handel in de West is zich al flink aan het ontwikkelen. Door onenigheid tussen de belangrijkste handelsgebieden (Holland en Zeeland) en een tijdelijke vrede met Spanje komt er niets van. Pas in 1621 gaat de WIC officieel van start.
De WIC handelt in goud, zout, katoen, bont, koffie, suiker, peper, ivoor, tabak, indigo brazielhout én slaven. Het is een driehoekshandel tussen Afrika, Amerika en Nederland. De handel van slaven wordt vanaf 1635 serieus aangepakt. Er zijn stemmen in Nederland die het als een ‘paapsche dwaling’ zien. Zodra de lucratieve kant van de handel duidelijk wordt, verdwijnen de bezwaren grotendeels.
Het einde van de WIC komt op 31 december 1791. In 1872 worden de laatste bezittingen aan de Afrikaanse goudkust (Elmina) met Engeland geruild. Alleen de Antillen en Suriname zijn dan nog over van het WIC-rijk.
De OVT-serie ‘Kooplieden, kapers en kolonisten’ over de WIC is op CD te bestellen voor € 30,= via gironummer 444 600 van de VPRO in Hilversum.
Joris Smeets
