Main Content

Rijksarchief zet geheim defensiearchief online Nederlandse archieven na 60 jaar terug uit Rusland

  • 11 februari 2002
De Rijksarchiefdienst
Zoom
De Rijksarchiefdienst

Het Algemeen Rijksarchief ontving in januari 2002 een aantal archieven van het Russische Staatsarchief. De 22 archieven waren tijdens de Duitse bezetting naar Berlijn gebracht. Na de Duitse nederlaag in 1945 werden de archieven door de Russen meegenomen.

Rijksarchief zet geheim defensiearchief online

Nederland is ruim tien jaar op de hoogte van het bestaan van de geheime archieven. Na jarenlange onderhandelingen zijn de ze nu weer terug. Ze zijn slechts zelden geraadpleegd door de Russen. De hoop bestaat dat Nederlandse historici zich nu op de stukken gaan storten.

De geheime archieven zijn zeer divers en nogal curieus. Belangstellenden kunnen op de site van het Algemene Rijksarchief kennis nemen van de inhoud van de archieven. Daarnaast zijn er toespraken te lezen die door staatssecretaris Van der Ploeg en Algemeen Rijksarchivaris Maarten van Boven werden gehouden bij de officiële overdracht van de archieven op 30 januari 2002.

De archieven bestrijken de periode van 1872 tot 1940 en het betreft voornamelijk Nederlandse militaire archieven, hoewel er ook stukken van Duitse, Franse en Belgische herkomst zijn gevonden.

Een door Van der Ploeg genoemd bijzonder archief is dat van een Nederlandse vredesmissie in 1914 in Albanië. De commandant van de missie, Thomson, kwam daarbij om. Ook noemt hij een lijst met boeken en tijdschriften, die verboden waren voor militairen. Tenslotte blijkt uit de stukken dat het Nederlandse leger in mei 1940 weinig efficiënt kon optreden door een gebrek aan materieel.

Maarten van Boven noemt het materiaal van verschillende Nederlandse religieuze, pacifistische en socialistische organisaties in de archieven. Andere interessant stukken zijn afkomstig van de exil-uitgeverijen Joseph Bloch en Allert de Lange, met brieven van Bertold Brecht, Joseph Roth en Thomas Mann.