Gebrek aan opvolgers was probleem voor Oranjes Wilhelmina redde dynastie

Het koningshuis werd rond 1882 getroffen door een aantal onverwachte sterfgevallen. Eerst stierven de broer van de koning en kroonprins Willem in 1879. In 1884 stierf prins Alexander, de tweede zoon van koning Willem III. Er bleef er maar één directe troonopvolgster over.

Prinses Wilhelmina werd in 1880 geboren. Ze was de dochter van koning Willem III en zijn vrouw Emma, hoewel afgunstige boze tongen beweerden dat de adjudant van de koning, jhr. S.M.S. de Ranitz, verantwoordelijk was voor het vaderschap. De koning was immers al 63 jaar.

De begrafenis van haar halfbroer Alexander liet een maand op zich wachten. Willem III had geweigerd om snel uit zijn Duitse kuuroord naar Nederland te komen en droeg tijdens de begrafenis geen rouwkleding.

Alexander was een mensenschuwe treurige verschijning, die zich de laatste jaren van zijn leven had opgesloten in een paleisje. Volgens een tijdgenoot zag hij er uit als een 'zieke struikrover'. Hij was waarschijnlijk geen geweldige koning geworden.

In 1890 stierf koning Willem III en werd Wilhelmina op 10-jarige leeftijd koningin. Tot haar achttiende verjaardag werd het koninklijke gezag door haar moeder als regentes waargenomen. Zonder Wilhelmina was het nog een hele klus geworden om een geschikte troonopvolger te vinden. Er waren vele familieleden van zijlinies die in aanmerking kwamen voor de troon, concludeerde een Gronings hoogleraar in 1884.

Ook Wilhelmina had moeite om voor opvolgers te zorgen. In Andere Tijden is haar huwelijk met de er op los levende prins Hendrik uitgebreid aan bod gekomen. Haar enige dochter Juliana zorgde er met vier dochters voor, dat de opvolging aan het begin van de 21ste eeuw geen enkel probleem meer is. Er komt weer een geboortegolf bij de Oranjes aan.

Joris Smeets

Bronnen:
Cees Fasseur 'Wilhelmina. De jonge koningin' (Uitgeverij Balans, 1998)
J.G. Kikkert 'Oranje bitter, Oranje Boven' (Uitgeverij Aspekt, 2001)