Films van het Joodse leven in Groningen en de Oranjes van voor de oorlog De Levie Collectie in het herinneringscentrum Kamp Westerbork
- Zoom
- Steenlegging Joodsche Invalide
De Groningse advocaat mr. Maurits Levie (1888-1957) was een verwoed amateurfilmer. In de jaren dertig maakte hij unieke kleurenfilms van de koninklijke familie en het Apeldoornse Bosch. Deze films werden bij toeval teruggevonden en vormen nu het hoofdbestanddeel van een tijdelijke expositie over het leven van mr. Maurits Levie en over zijn passie, het filmen.
Films van het Joodse leven in Groningen en de Oranjes van voor de oorlog
Levie was in het vooroorlogse Groningen een bekend man. Niet alleen vanwege zijn spraakmakend werk in de advocatuur, maar vooral als voorzitter van de Groningse Joodse gemeenschap. Levie was ook actief bij veel landelijke Joodse instellingen. Hij was ook zeer rijk man en had een hobby die daarbij paste: filmen.
Levie had diverse camera’s, voor een amateur zeer ongebruikelijk, en filmde voornamelijk op 16 mm. film, vaak ook in kleur. Levie ontwikkelde zich in de jaren 1930 als begaafd beoefenaar van zijn herenhobby. De collectie films is groot, maar vooral bijzonder vanwege de objecten die hij filmde.
Het meest bijzondere materiaal wat gevonden is zijn de opnamen van het Apeldoorsche Bos in de periode 1934-1938. Deze Joodse instelling was een psychiatrische inrichting voor alle Joodse geesteszieken, het was de trots van Joods Nederland. Tot ver in de oorlog bleef de instelling een veilige plek, waar het de bijnaam ‘Jodenhemel’ aan te danken had. Maar in 1943 werd ook deze Joodse gemeenschap volledig naar de kampen afgevoerd. Alle zieken en verzorgers vonden er de dood.
Na de oorlog werd het Apeldoornsche Bos niet meer heropend voor de opvang van Joden. Er zijn maar zeer weinig tastbare herinneringen aan deze instelling, hetgeen de opname van Levie zo bijzonder maakt. Hij schoot in totaal 45 minuten film, in zowel kleur als zwart-wit, van de patiënten van het Apeldoornsche Bos.
Levie had er een talent voor vooraan te staan met zijn camera bij belangrijke gebeurtenissen. Zo heeft hij de koninklijk familie kunnen filmen zoals dat maar weinigen lukte: hij stond vooraan bij de begrafenis van Hendrik, de verloving van Juliana, het regeringsjubileum van Wilhelmina en hij kon het huwelijk van Juliana in kleur vastleggen.
Al deze fragmenten film en een tentoonstelling over het leven van Maurits Levie zijn te zien in het herinneringscentrum Kamp Westerbork van 8 maart tot en met 14 april.
Maartje Wierenga
