Op 24 januari 1966 kopte sportjournalist Frans Henrichs in het ‘Utrechts Nieuwsblad’ met ‘Geweldig, Ard en “Keessie.”’ Hiermee doelde hij op de successen in dat jaar van Ard Schenk en Kees Verkerk bij de Europese kampioenschappen in Deventer. Als eerste (zover valt na te gaan) gaf hij het duo een naam. Als ‘Ard en Keessie’ zijn beide schaatsers ook de geschiedenisboeken ingegaan.

Op dit toernooi schaatsten Schenk en Verkerk met z’n tweeën door voor eigen publiek. Een toevallige omstandigheid, aangezien het voor het eerst in zestig jaar was, dat een dergelijk toernooi op vaderlandse bodem plaatvond. Hun opkomst viel daarnaast samen met de eerste live-uitzending op tv van een groot schaatstoernooi, waardoor het Nederlandse publiek intensief bij de buis mee kon leven.

In 1966 was er in Deventer nog nauwelijks Oranje op de tribunes te bekennen. Snel daarna ontstond er een Oranjelegioen, dat de schaatshelden achterna reisde. De Oranje uitgedoste supporters trokken bijvoorbeeld veel bekijks bij toernooien in het Zweedse Gothenborg, het Noorse Oslo en het Finse Lahti. De NS ondersteunde het legioen logistiek door de speciale ‘Ard en Keessie’ Express.

Niet alleen de NS speelde handig in op de successen van ‘Ard en Keessie.’ De schaatsers werden binnen de kortste keren bezongen door artiesten als De Twee Kleintjes Pils, De Specials en Johnnny Hoes in nummers als ‘Keessie, Keessie’, ‘Ard die wint de Wereldcup’ en ‘Heya Keessie.’

De trouwe supporters zagen hoe ‘Ard en Keessie’ een flinke erelijst opbouwden. Het duo won zeven nationale titels (Kees 4, Ard 3), vier Europese titels (Ard 3, Kees 1), vijf wereldtitels (Ard 3, Kees 2), vier maal Olympisch goud (Ard 3, Kees 1) en drie maal Olympisch zilver (Kees 2, Ard 1, plus nog een zilveren Olympische medaille van Kees uit 1964). Daarnaast reed het duo liefst 25 maal een wereldrecord (Ard 17, Kees 8).

Nadat het ‘Ard en Keessie’-tijdperk rond 1973 eindigde, vond het Oranjelegioen snel weer nieuwe helden. Nederland plaatste zich verrassend voor het WK Voetbal in West-Duitsland in 1974. Het Nederlandse voetbal had tientallen jaren internationaal zeer weinig gepresteerd. In de aanloop tot het toernooi was het nationale elftal nauwelijks gesteund door supporters, tot grote teleurstelling van de spelers die meenden dat ze door het halen van het WK een prestatie van formaat hadden geleverd.

Wie schetste de verbazing van de spelers dat er bij hun eerste wedstrijd in Hannover tegen Uruguay 25.000 landgenoten in het stadion zaten. De veelal in het Oranje geklede supporters verrasten het elftal daarna ook door hartstochtelijk het Wilhelmus mee te zingen, iets wat het Oranjepubliek jaren niet meer had gedaan.

In West-Duitsland begon de triomftocht van het Nederland elftal door het internationale voetbal. In 1974 werd de finale gehaald van het WK, een prestatie die vier jaar later in Argentinië werd herhaald. Ook de pioniers van dit Oranjelegioen van juni 1974 kregen dus gelijk, net als de supporters die eerder vanaf de winter van 1965-6 ‘Ard en Keessie’ na het EK in Deventer begonnen te volgen.

Joris Smeets

ARD EN KEESSIE op Radio en TV:

Zondag 2 januari tussen 11.00 en 12.00u bij OVT op Radio 1 de documentaire 'Ard en Keessie.'

Maandag 3 januari a.s. zendt de NPS op Nederland 3 van 20.25 tot 21.55u een avondvullend tv-programma uit onder de titel ' De Avond van Ard & Keessie.' De uitzending wordt 8 januari tussen 13.38 en 15.10u herhaald op Nederland 3.

Video: ontvangst Nederlandse WK-elftal in 1974:
'Grandioze huldiging van succesvol team'

Bronnen:
Persmap ‘De Avond van Ard en Keessie’(NPS)
Auke Kok ‘1974. Wij waren de besten’ (2004)