Een talent voor vriendschappen De charme van prins Bernhard

Eén van de bijzonderste vriendschappen van Bernhard was die met journalist Martin van Amerongen (1941-2002). In 1996 ontbood de prins de journalist telefonisch op Soestdijk. De prins wilde wat Van Amerongen tegen de monarchie had. Van Amerongen was hoofdredacteur van ‘De Groene Amsterdammer’ en bovendien een prominent lid van het Republikeins Genootschap. In ‘De Groene’ stonden regelmatig kritische stukken over de Oranjes en het Genootschap wilde de monarchie afschaffen.

Desondanks bleken Bernhard en Van Amerongen het na een openhartig gesprek uitstekend te kunnen vinden. Na de eerste ontmoeting spraken ze elkaar regelmatig. Bernhard belde Van Amerongen bij voorkeur op zondagochtend. De prins bekritiseerde dan bijvoorbeeld de naar zijn smaak onzinnige stukken over de Oranjes in ‘De Groene’.

Van Amerongen deed het verhaal over zijn bijzondere vriendschap in mei 2000 voor de camera van journalist Rudi Boon. De prins was in die tijd erg ziek. Uit het interview blijkt ook hoe Bernhard de kritische journalist ‘inpakte’. De prins gaf Van Amerongen het gevoel dat hij het zeer kon waarderen dat Van Amerongen zei wat hij dacht. Want Bernhard werd volgens hem zelf omgeven door jaknikkers.

Van Amerongen: ‘Hij [Bernhard] was, wat hij dan zelf noemt, het slachtoffer van de hermelijnvlooien, al die kruipers en pluimstrijkers om hem heen die hem niet op een normale manier antwoordden. Ik nam hem serieus en wist ook een beetje waar het over ging. Ik pluimstreek dus niet en je zag die man oplichten.’

Een andere journalist die een zekere sympathie voor Bernhard kreeg was Arie Kleijwegt. In 1950 werd hij als jonge journalist met drie collega's uitgenodigd om een oefenreis van een marine-eskader naar de West mee te maken. De vier journalisten bluften zich daarna onuitgenodigd in de handelsmissie van de prins naar Latijns Amerika. Ze werden wekenlang in de watten gelegd. Bernhard had het door, maar vond het wel een mooie actie.

Ook het personeel van de prins bleek gevoelig voor zijn optreden. Zijn chauffeur Hulleman kreeg een keer flink op zijn kop toen hij te laat was om een vriend van Bernhard bij een hotel op te halen. De chauffeur moest voor straf een stuk lopen. De vriend van Bernhard bleek onterecht gemeld te hebben dat de chauffeur te laat was. Hulleman wist de prins daar later van te overtuigen, waarna een goede band ontstond tussen werknemer en werkgever.

Bernard hechtte erg aan vriendschappen en deed er veel aan om ze te onderhouden. In het programma ‘Hoge Bomen’(AVRO) vertelde E. van der Beugel (raadsadviseur Buitenlandse Zaken) hoe de prins hem altijd belde met zijn verjaardag, waar ter wereld hij zich ook bevond. Andere vrienden getuigen in het programma ervan hoe Bernhard zijn vrienden in nood altijd steunt, door te bellen of door actie te ondernemen.

Joris Smeets

Bronnen:

OVT 5 december 2004: ‘Herinnering van de heer Hulleman: de eerste chauffeur van Bernhard’ en ‘Column van Arie Kleijwegt: Prins Bernhard op handelsreis’
Andere tijden 7 december 2004: ‘Prins Bernhard’
Hoge Bomen (AVRO): ‘ZKH Prins Bernhard’

Zie ook het ‘Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid’ voor meer vrienden van Bernhard:

‘Een dag uit het leven van de prins

In 1955 zond de NRU (de voorloper van de NOS) het programma Een dag uit het leven van de prins uit. Afgelopen week werd ruw materiaal van dit programma teruggevonden in de archieven van Beeld en Geluid.

In Een dag uit het leven van de prins vertellen vrienden en naaste medewerkers van Z.K.H. Prins Bernhard "hoe hij zich inzet voor de toekomst van ons volk". Een dag uit het leven van de prins werd oorspronkelijk uitgezonden op 29 juni 1955 ter gelegenheid van de verjaardag van de prins (die officieel echter niet op 29 maar op 28 juni jarig is).’

(bron: persbericht Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)