Eindexamen geschiedenis 2005 Dekolonisatie en Koude Oorlog in Vietnam
- Zoom
- VS-soldaten in Vietnam
De oorlog in Vietnam is nog altijd een groot drama voor Verenigde Staten. Het Tet-offensief van de Vietcong in begin 1968 had grote invloed op journalisten en politici.
Eindexamen geschiedenis 2005
Op 27 februari 1968 verklaart de bekende tv-presentator Walter Cronkite (CBS) op tv dat vredesonderhandelingen voor Amerika de enige uitweg zijn uit Vietnam. Dat is niet zonder reden. Een maand eerder zijn Amerikanen in Vietnam en aan het thuisfront onaangenaam verrast door het zogenaamde Tet-offensief.
De troepen van de Vietcong vallen eind januari 1968 onverwacht strategische punten en steden in Vietnam aan, waaronder Amerikaanse militaire doelen. Tot het Tet-offensief is de Amerikaanse pers grotendeels op de hand van de autoriteiten die in het openbaar verklaarden alle vertrouwen te hebben in de goede afloop van de oorlog. Na januari 1968 wordt de pers kritischer.
Een zeldzame vroege uitzondering was een CBS-reportage (5 augustus 1965) van verslaggever Morley Sager. Die laat zien hoe Amerikaanse militairen bij een ‘search and destroy’ missie met vlammenwerpers en Zippo’s (aanstekers) het dorp Cam Ne afbranden. Amerikaanse troepen waren pas sinds maart 1965 in Vietnam, de jaren daarvoor waren er alleen militaire ‘adviseurs.’
De duidelijk ontzette Sager vraag zich in zijn reportage af of dat de juiste wijze is om Vietnamezen te overtuigen van de goede bedoelingen van de Verenigde Staten. Na de uitzending krijgt Sager een storm van kritiek over zich heen. Hij is te negatief geweest over ‘onze jongens’ aan het front.
Pas na begin 1968 verandert het klimaat zodanig dat er meer mogelijk is. Eind 1969 komt onderzoeksjournalist Seymour Hersh bijvoorbeeld met het verhaal dat Amerikaanse militairen in maart 1968 het dorp My Lai hebben uitgemoord. Hij wint er de prestigieuze ‘Pulitzer Prize’ mee. Een film waarin vier van deze militairen op sobere wijze over My Lai vertellen (‘interviews with My Lai veterans’, 1970) wint een Oscar.
De oorlog in Vietnam heeft ook grote invloed op de Amerikaanse politiek. President Johnson verklaart in maart 1968 zich niet herkiesbaar te stellen voor de verkiezingen van dat jaar. Zijn minister van Defensie Robert McNamara neemt eind februari 1968 ontslag. De Amerikaanse bevolking is verdeeld over de oorlog.
De politici geloven niet meer in de overwinning en in mei 1968 zijn er al gesprekken tussen de VS en Noord-Vietnam over vredesonderhandelingen. Richard Nixon wint de verkiezingen van november 1968 met de belofte om de oorlog in Vietnam op een voor de Amerikanen eervolle wijze te beëindigen. Dat zou, alle Vietnam-protesten ten spijt, nog tot 1973 duren.
Joris Smeets
Bronnen:
Andere Tijden: ‘Interviews with My Lai veterans’ (dinsdag 18 mei 2004)
Andere Tijden: ‘De Vietnam Mythe’ en ‘Vietnam: Frank Snepp’ (zondag 23 april 2000)
‘Dekolonisatie en Koude oorlog in Vietnam’(Nationaal Archief)
