Main Content

Vliegreis naar Indonesie in 1934

  • 12 juli 2005
Hendrik Colijn
Zoom
Hendrik Colijn

Op het /Geschiedenis themakanaal is deze (t/m 15 juli) week de vliegreis te zien, aangevuld met fragmenten uit het dagboek dat passagier Joop Hardeman bijhield.

Vliegen naar Indonesië was in 1934 nog niet zo heel gebruikelijk en een stuk oncomfortabeler. Minister Colijn bedankte bijvoorbeeld voor de eer en zond in dat jaar Joop Hardeman, hoofd afdeling Financiën Ministerie van Koloniën, met een bericht voor de Gouverneur Generaal naar Nederlands-Indië. In de kranten verschenen berichten over de reis.

Joop Hardeman vond de reis zelf zo bijzonder dat hij besloot een dagboekje bij te houden. “Bewaren jullie dit dagboek goed, later moet Jeanne het maar overtikken,” schreef hij.

Dankzij de familie zijn de films gered van verstoffing onder een bed, en is het dagboek uitgetypt en bewaard gebleven. De film wordt bewaard in het Smalfilmmuseum, nu onderdeel van Beeld en Geluid.

Met De IJsvogel, een postvliegtuig, duurde de vliegreis ruim een week. Het vliegtuig had regelmatig pech en had vaak startproblemen. De bemanning geeft de nieuwerwetse ‘verstelbare propeller’ er de schuld van.

Vliegen is in die tijd nog een gevecht met de weersomstandigheden. Kledingstukken moesten, afhankelijk van de hoogte waarop gevlogen werd, aan- en uitgetrokken worden. Hardeman beschrijft ook enkele ontmoetingen met reizigers uit andere vliegtuigen op de diverse vliegvelden. Verheugd meldt hij dat een 73-jarige vliegtuigpassagier toch wel bewijst dat vliegen niet zo zwaar kan zijn.

De film eindigt, na een kleine omweg over de Krakatau vulkaan, met mooie plaatjes van Batavia. Helaas is het bezoek aan de Gouveneur zelf niet op camera vastgelegd. In zijn dagboek schrijft Joop Hardeman het volgende over de ontmoeting:

"Met den Gouv. Gen. had ik een onderhoud van niet minder dan 3 uur, dat over het geheel nogal aangenaam verliep, al heb ik niet geschroomd mij af en toe zeer openhartig uit te spreken over de bestaande grieven. Er werd zwaar geboomd maar de inhoud van ons gesprek interesseert jullie vermoedelijk minder. Ik kreeg een lekkere kop koffie, een whisky soda en de noodige sigaren, zoodat ik er mij zeer à mon aise voelde. Wij scheidden zeer vriendschappelijk en met een tot weer ziens. De G.G. zei mij meer dan eens, dat hij erg ingenomen was met mijn komst, maar het gelukkig achtte dat de Minister niet zelf meegkomen was, waarmede ik het natuurlijk niet eens was.”

U kunt het hele dagboek lezen op de website van de familie Hardeman.
De film is nog te zien op het /Geschiedenis themakanaal op 13 en 15 juli.