Radio Luxemburg werd opgezet door een groep Franse zakenlieden. De plannen daarvoor stamden uit 1929 en in 1931 was het zover: de eerste steen van het kantoor gelegd door prins Felix van Luxemburg. De zendtijd zou verhuurd worden aan makers van commerciële programma’s uit de omringende landen.

Dankzij de 185 meter hoge zendmasten, die op 360 meter boven de zeespiegel werden neergezet, had Radio Luxemburg een enorm bereik. De zender was te horen in delen van Frankrijk, Duitsland, Engeland en Nederland. Zelfs de zwakke radiozender van IJsland klaagde over de voortdurende interferentie.

De inspiratie voor de oprichting van het radiostation kwam uit Nederland. De Philips’ Holland-Indië Omroep (PHOHI) zond vanaf 1927 met een kortegolfzender vanaf Nederland naar Indië uit. Philips wilde met de uitzendingen stimuleren dat er in Nederlands-Indië meer radio’s zouden worden verkocht.

Radio Luxemburg speelde handig op het grote bereik in door in verschillende talen uit te zenden. Voor zowat alle buurlanden van Luxemburg waren speciale dagen van de week gereserveerd, bijvoorbeeld Engeland op zondag en Duitsland op donderdag.

De Engelse BBC was niet bijzonder enthousiast over de overzeese concurrent en probeerde die tegen te werken. De Britse zender deed dat door presentatoren en artiesten die voor Radio Luxemburg werkten in de ban te doen, maar dat haalde weinig uit.

Ook in het verzuilde Nederland zagen de omroepen de komst van de Luxemburgse concurrent als een bedreiging. Vooral de combinatie van reclame en populaire cultuur werd met enige vrees tegemoet gezien.

De bloeitijd van Radio Luxemburg valt in Nederland pas na de oorlog, zo tussen 1953 en 1965. Eind jaren vijftig wordt Radio Luxemburg in Nederland beluisterd door miljoenen mensen. Het zijn vooral huisvrouwen, automobilisten en werknemers die de radio op hun arbeidsplek mogen aanhebben.

Vanaf 1955 wordt er in de Nederlandstalige programma’s reclame gemaakt. Eltinks meubelen is de eerste, daarna volgen Rijnbendes Jenever, Aspro, Omo, Royco, Philips, BP, Volkswagen, Verkade, Colgate, en vele andere bedrijven. De uitzendingen bestaan uit een handige mengeling van commercie en entertainment.

Een bedrijf als Albert Heijn maakte flink gebruik van de commerciële radio. Het verwees in de uitzendingen naar reclame in de dagbladen van de volgende dag en liet zanger Louis Davids ‘Boffie-koffie’ aanprijzen.

Joris Smeets

Op 20 maart zendt OVT het 2de deel van een documentaire over Radio Luxemburg uit (Radio 1, 11.25u)

Bronnen:

OVT: Het Spoor terug: Radio Luxemburg 208: vrijbuiter in de aether: deel 1 en 2
Radiopiraat Radio Luxemburg (Beeld en Geluid)

Beluister ook de unieke geluidfragmenten van Radio Luxemburg bij ‘Beeld en Geluid’