Mao (1893-1976) was in de 20ste eeuw lange de tijd de dominante figuur in de Chinese communistische partij en China. Vanaf het moment dat hij aan de macht kwam begon hij met een soort Mao-cultus, waarin propagandaposters en andere afbeeldingen van de leider een grote rol speelden.

In China was zoiets ongewoon. De Chinezen namen het van de Russen over, die hun eigen Stalin-cultus hadden. Tijdens de Culturele Revolutie (1966-1976) was het portret van Mao overal te vinden: in huizen, op straat en in openbare gebouwen.

De Culturele Revolutie was een extreme periode in de Chinese geschiedenis, waarin de verering van Mao zeer intensief werd. Die ontwikkeling is ook duidelijk op de posters te zien. Naarmate de cultus meer cultus wordt, krijgt Mao steeds meer goddelijke trekjes.

Mao staat op de posters niet meer voor of tussen de massa, hij staat geïsoleerd of zweeft boven de massa. Hij wordt steeds meer een zwevend hoofd in de lucht, dat boven de massa hangt. Om dat hoofd lijkt soms een halo te hangen.

In de jaren zeventig probeert men Mao weer op een ‘normaal’ voetstuk terug te brengen. Hij wordt weer als een gewoon mens afgebeeld in historische situaties.

Na zijn dood in 1976 was er een kort moment waarin Mao-cultus weer in alle hevigheid terugkeerde. Hij werd afgebeeld boven de massa’s, die met de vuisten in de lucht trouw zweren aan zijn nalatenschap.

Daarna werd het enige tijd relatief stil rond Mao. Maar in de jaren negentig keert de cultus terug. Mao wordt nu als een Chinese godheid afgebeeld.

Joris Smeets

- China op de themakanalen:

/Geschiedenis: ‘De voorbeeldige volksrepubliek China’ (8-10 t/m 14-10)
Holland Doc: ‘China’s metamorfose. Een verkenning van het hedendaagse China’ (10-10 t/m 16-10)

- De Collectie Chinese propagandaposters van Stefan Landsberger is te vinden in het IISG te Amsterdam