De ontstaansgeschiedenis van 'Het Parool'

Al snel verschijnen daarom illegale bladen die ongecensureerd commentaar op de gebeurtenissen geven.

Journalist Frans Goedhart schrijft in juli 1940 zijn eerste vlugschrift, bekend als de 'Nieuwsbrief van Pieter 't Hoen'. Deze nieuwsbrief wordt wel gezien als de voorloper van 'Het Parool'.

Tussen juli 1940 en april 1941 verschijnen 27 nummers van deze nieuwsbrief. Goedhart wil onafhankelijke informatie geven. Hij ziet het als zijn plicht de bezetter en diens ideologie te bevechten. Goedhart ergert zich aan de passieve houding van de Nederlanders, die zich niet met kracht verzetten tegen de Duitsers.

De nieuwsbrief moet uitgroeien tot een groot landelijk illegaal blad, is de wens van Goedhart. Samen met de sociaal-democraat Koos Vorrink kan hij dit idee verwezenlijken. Een redactie wordt gevormd, en het illegale Parool ontstaat in februari 1941.

De redactie van 'Het Parool' heeft zichzelf bij de oprichting in 1941 ten doel gesteld een groot illegaal blad op te richten. In de krant neemt men stelling tegen de vijand. De hele krant ademt de sfeer uit van verzet. De gewone Nederlander moed in spreken en wijzen op mogelijkheden om de bezetter te dwarsbomen, stelt zij zich ten doel.

'Het Parool' heeft vanaf het begin af aan een bijzondere positie binnen de illegale pers. De redactie bestaat bijvoorbeeld uit goed opgeleide, geëngageerde mensen. De artikelen die verschijnen zijn van hoge kwaliteit. Hierdoor groeit de krant uit tot een van de belangrijkste illegale bladen. Ook het hoge politieke gehalte van de krant geeft haar een heel eigen gezicht.

Deze politieke opvattingen zijn ingegeven door de 'Nieuwsbrief van Pieter 't Hoen'. De boodschap is dat bezetter moet worden verdreven en er nieuw politiek en maatschappelijk Nederland moet ontstaan. In de loop van de bezettingstijd ontwikkelt 'Het Parool' een samenhangend program van vernieuwing.

Onder andere hieruit blijkt dat 'Het Parool' meer is dan een illegale krant. De mensen rondom de krant vormen een politieke groep. De redactie ziet het ook als haar taak de regering in ballingschap te informeren over wat er in Nederland leeft en hoe men denkt over de toekomst.
Ook levert 'Het Parool' een bijdrage aan het coördineren van de illegaliteit in 1944.

In 1944 wordt de 'Stichting Het Parool' opgericht. Deze stichting wordt na de bevrijding de uitgever van dagblad 'Het Parool'. De krant blijft het als haar plicht zien 'de openbare mening... te beïnvloeden in den geest van de denkbeelden, die zijn voorgedragen in het illegale blad Het Parool ... door het uitgeven en/of doen uitgeven van geschriften', eigenlijk tot op de dag van vandaag.

Renate Ammerlaan

Het digitale Themakanaal staat tijdens week 6 in het teken van de 'oude' media: 'Van oude media, de dingen die voorbijgaan'.

Bronnen:
http://www.hetillegaleparool.nl/
http://www.iisg.nl/collections/paroolnl.html
M. de Keizer 'Verzetsblad in Oorlogstijd' (1991)