Rembrandt’s zelfportretten
Rembrandt Harmenszoon van Rijn is één van Nederlands grootste schilders. Zijn schilderijen, tekeningen en etsen zijn wereldberoemd. In 2006 is het 400 jaar geleden dat Rembrandt van Rijn werd geboren.
In 1606 wordt Rembrandt geboren in Leiden als zoon van een molenaar. Na de Latijnse school wordt hij leerling van schilder Jacob van Swanenburgh om vervolgens in 1624 in de leer te gaan bij de Amsterdammer Pieter Lastman. Lastman heeft veel invloed op hem. Samen met zijn vriend Jan Lievens heeft Rembrandt enige tijd een atelier in Leiden. In 1631 vestigt hij zich definitief in Amsterdam.
Rembrandt wordt vooral bekend om zijn gebruik van licht en donker en zijn fascinatie voor gezichten.
Door middel van zelfportretten oefent Rembrandt zich in het weergeven van gelaatsuitdrukkingen en gemoedstoestanden als verbazing, blijdschap en verdriet. Voor de spiegel trekt Rembrandt allerlei gezichten, om ze vervolgens vast te leggen op de etsplaat. Op deze manier leert hij stemmingen en emoties te vertalen op papier. Ook bestudeert hij in deze etsen de lichtval op het gezicht. Rembrandt maakt ongeveer 32 zelfportretten.
Het leven van Rembrandt weerspiegelt zich in zijn zelfportretten. Als hij 1631 al een beroemd kunstenaar is, toont hij zichzelf in een zelfportret als een edelman, die zelfbewust de wereld in kijkt. In latere portretten kleedt hij zich in chique kostuums vergezelt met exotische voorwerpen. Ook hieruit blijkt dat het hem in die tijd redelijk voor de wind gaat. Na 1640 worden zijn portretten somberder. Zijn leven ziet er in die periode ook minder rooskleurig uit. Zijn eerste twee dochters komen vlak na hun geboorte te overlijden. En in 1642 sterft zijn vrouw Saskia.
Ook financieel staat Rembrandt er niet goed voor. Hij maakt grote schulden om zijn huis af te kunnen betalen. In 1656 wordt hij failliet verklaard. Zijn huis en zijn bezittingen worden verkocht. Rembrandt gaat met zijn tweede vrouw Hendrickje en zijn twee kinderen in een huurhuisje aan de Rozengracht in Amsterdam wonen. In 1663 sterft Hendrickje aan de pest, in 1668 volgt Rembrandt's zoon Titus.
Vlak voor zijn dood in 1669 schildert Rembrandt nog twee zelfportretten. Uit deze doeken zijn zijn zorgen en tegenslag van de laatste jaren duidelijk af te lezen.
Renate Ammerlaan
Bronnen:
http://www.holland.com/rembrandt400/consumer/nl/ (website Rembrandt 400 jaar)
http://www.beleven.org/verhalen/themapagina/rembrandt.html
http://www.statenvertaling.net/
www.rembrandthuis.nl
