De politieke carrière van Juan Perón Argentinië en het peronisme

Isabel Perón was de vrouw van president Juan Domingo Perón, één van de belangrijkste figuren uit de naoorlogse Argentijnse geschiedenis. Nadat hij in 1973 tot president was gekozen, werd zij vice-president. Na zijn dood op 1 juli 1974 werd zij de eerste constitutionele vrouwelijke president ter wereld.

De politieke carrière van Juan Perón was begonnen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was de leider van een groep ultranationalistische en antidemocratische legerofficieren. Zijn voorbeeld was de Italiaanse leider Benito Mussolini.

Met veel Argentijnen deelde hij een afkeer van Amerika en Engeland, die liberale democratie én economische overheersing belichaamden.

Perón won de verkiezingen van 1946 met de steun van de vakbonden, de arme bevolking van de steden en zijn vrouw Eva (Evita) Perón. Zij was een populaire actrice, die de bevolking met succes had opgeroepen op haar man te stemmen.

Nu had de Perón de kans Argentinië naar zijn populistische politieke ideeën in te richten, ook wel peronisme genoemd. Hij nationaliseerde buitenlandse en grote bedrijven. De bedoeling was het land economisch onafhankelijk te maken.

Eva Perón stortte zich op liefdadigheidsinstellingen en maakte reizen naar het buitenland om sympathie voor het bewind te winnen. Zij stierf in 1952 aan kanker.

Met het regime van Perón ging het daarna snel bergafwaarts. Hij jaagde de katholieke kerk tegen zich in het harnas, de naoorlogse economische voorspoed (landbouw) was verdwenen en de financiële positie van Argentinië verslechterde snel. Daarnaast werd het leger onrustig.

In 1955 werd chaos zo groot dat Perón het land moest ontvluchten. In de achttien jaar die zijn ballingschap zou duren genoot hij de gastvrijheid van allerlei Zuid-Amerikaanse dictators. Uiteindelijk kwam hij in het Spanje van generaal Franco terecht.

In 1973 won een door peronisten gedomineerde coalitie de verkiezingen. De tandarts Héctor Campóra werd president, maar een uitzinnige menigte buiten het presidentiële paleis riep: ‘Campóra aan de macht, Perón aan de regering!’ Perón keerde daarop naar Argentinië terug.

Meer dan één miljoen mensen verwelkomden hem op het vliegveld. Er braken schietpartijen uit en er vielen tientallen doden. Er werden snel nieuwe verkiezingen uitgeroepen, die met grote meerderheid door Perón werden gewonnen.

Perón zou slechts negen maanden regeren. Na zijn dood begon een gewelddadige strijd om zijn erfenis. Verder liep de inflatie op naar de honderden procenten per jaar. Daarom was de opluchting op 24 maart 1976 dan ook groot dat het leger een coup pleegde.

Joris Smeets

Bron:
Ineke Holtwijk, Roel Janssen en Jan van der Putten ‘Argentinië. Het land van Máxima’