Mijn meest intensieve popmuziekperiode, met veel maniakale lijstjes en schriften, en Radio Luxemburg (de Engelse, uiteraard) altijd naast mijn oor, is 1957-1964, dus dat past goed in de categorie waarin ik geplaatst ben. Het begrip "album" past daar overigens helemaal niet in - je had singles en LP's, waarop meestal enkele hits, aangevuld met restmateriaal. Aan Greatest Hits en boxsets valt dan ook eigenlijk niet te ontkomen.

Na veel wikken en wegen, waarbij tenslotte niet alleen The Coasters (en daarmee Leiber & Stoller), maar zelfs Little Richard, toch de koning van de nonverbale Rock & Roll, afviel, kom ik tot deze vijf:

Jerry Lee Lewis
Mijn oudste idool, omdat hij gemeen en onstuitbaar was en "Whole lotta shakin' goin'on", "Great balls of fire" en "High school confidential" zong. Het allereerste singletje dat ik ooit kocht, was High school confidential -- kortgeleden nog nagekeken: op 11 mei 1960 bij Concerto, voor f 2,25. Daar kom ik dus ook al bijna 46 jaar. ("Book of Love" van The Monotones was het tweede.)
"Het album" zou de complete Sun-verzameling moeten zijn, die ik in een LP-versie heb. En als het er dan beslist 1 moet zijn: de allereerste JLL-LP, roodkleurige hoes, die ik op London heb. ("London" is trouwens, met Eddy Merckx-achtige voorsprong, het toplabel van die periode. Ooit was alles en iedereen er op te vinden.) Op die bestelling heb ik jaren moeten wachten - en elke keer maar uitleggen dat het niet om die filmkomiek ging, die met Dean Martin optrad, maar om een ander. Wie, zegt u? Want dat is een rare vertekening bij de eerste generatie rockers: als je er in 60/63 naar vroeg, werd je erg meewarig aangekeken, als iemand met een rare archeologische hobby. Hun tweede cariere begon pas na de Engelse covers van 64/65.

Chuck Berry
De koning van de verbale (en wat mij betreft ook muzikale) Rock & Roll; daar valt nauwelijks over te twisten. De oorspronkelijke hardcover Chess-LP's zijn me wel zeer dierbaar (van die platen waarvan je nog precies weet bij welke winkel in Parijs je ze soms kon krijgen, of via een importadresje op de Blauwburgwal), maar bevatten allemaal maar enkele hits. Omdat "Sweet little sixteen", "Johnny B. Goode" en "Reelin'and rockin" er minimaal op moeten staan (en "Roll over Beethoven", "Bye bye Johnny", "Sweet little rock 'n'roller", "Nadine" en al die andere) moet het dan maar de dubbel-LP Greatest Hits worden, denk ik. Het wachten is wel op een echt mooie, complete heruitgave van deze belangrijkste man uit dit tijdvak.

Fats Domino
Wat de Rock & Roll betreft, won hij het dus op de valreep van Little Richard. Alletwee gelieerd aan New Orleans (waar L.R. zijn beste begeleiders vond), maar Fats D. bestrijkt een veel langere luisterperiode (hij was er al op schoolfeestjes), is veel meer verbonden met de New Orleansklanken waar ik pas veel later op zou vallen (Longhair, Booker) en is een onverwoestbare goeierd met romig-huiselijke muziek. Een echt "album" ging hij ook pas maken toen hij minder werd -- aan de voorbeeldige boxset "Out of New Orleans", op Bear Family, valt niet te ontkomen. Toen ik er vorig jaar een uur radio uit samenstelde, viel me weer op hoe soepel en aangenaam dat Imperial-repertoire van "ons Fats", een echte Brabander als je het mij vraagt, is.

In de tweede helft van de genoemde periode, toen de oude rockers naar de achtergrond verdwenen waren en al die Engelse groepjes nog niet te horen waren (heb altijd een hekel gehad aan ongeveer de integrale "Merseybeat"en al die andere lulligheden), kwamen er uit Amerika, zo rond 1963, de raarste mooie geluiden; van die singles waarvan je meteen wist: dit vergeet ik nooit meer, zoals "Sally go round the roses" van The Jaynetts, "Surfin'bird"van The Trashmen, "Louie Louie" en vele anderen. (Daar zou ik mijn schriften bij moeten pakken.) Een van de eerste was trouwens "To know him is to love him" van The Teddy Bears, '59 al, rond mijn eindexamen, uiteraard op London American – Phil Spector dus, maar die naam werd nog helemaal niet genoemd en die uitzinnige carriere moest nog helemaal beginnen. In de categorie Bizar & Grandioos verslaat hij The Shangri-Las toch duidelijk, en dat is toch het best samengevat op "A Christmas gift for you" (met Darlene Love, de Crystals, Bob B. Soxx & The Blue-Jeans en de iets mindere Ronettes), wat eindelijk ook eens een echt Album is. Op London of Philles; draai ik toch ook al een jaar of 40. 1963: het had het hoogtepunt van zijn producersleven moeten worden, maar toen werd Kennedy een maand voor Kerstmis vermoord en kon de LP niet eens uitgebracht worden. Sindsdien is het nooit meer helemaal goed gekomen, of eigenlijk helemaal nooit meer. En eigenlijk was het dat ook nooit geweest, bij Phil.

Ten slotte! Heel erg kenmerkend voor de periode zijn de talloze instrumentale nummers & groepen uit Amerika, die soms zelfs in Nederland succes hadden (Johnny & the Hurricanes bijvoorbeeld, met dat orgeltje). Een vertegenwoordiger hiervan mag niet ontbreken, vond ik, en zo kwam ik toch bij Duane Eddy terecht, die een uniek gitaargeluid aan de popmuziek heeft toegevoegd (daardoor ook de Godfather van de surfmuziek, die nog een heel lokaal, bijna underground-achtig karakter had; al die bandjes ontdekte ik pas tientallen jaren later). Lang niet alles wat hij heeft opgenomen is even sterk, zeker later niet, maar het verzamelde Jamie-werk (weer zo'n prachtige Bear Family-box, met rijk geillustreerd boek erbij) is toch wel een monument. Qua productie & techniek ooit ook echte avantgarde, in Phoenix Arizona, onder leiding van Lee Hazlewood, met Spector als nieuwsgierige toeschouwer: van Duane Eddy is ook een van de allereerste LPs die echt als geheel zijn opgezet, "Especially for you" (Jamie). Een goede oude verzamelplaat is "Movin'& Groovin'", op -alweer- London, in Europa. Link Wray is in deze categorie een goede tweede, maar hoort minder uitgesproken bij deze periode.

Zo, dat was het. Dat Elvis er niet bij is, verbaast jullie misschien, maar mij niet - het moest toch subjectief ingevuld ? Voor Little Richard en de Coasters vind ik het sneu en onverdiend, voor de Shangri-Las en Link Wray sneu maar onvermijdelijk. Maar ja, een wedstrijd duurt maar twee keer drie kwartier.