Van strijdlied naar radiojingle De geschiedenis van de VARA-herkenningstune
Voor een radiostation is de jingle een stevige en vriendelijke handdruk, het visitekaartje. Zowel de VARA als Veronica hebben herkenbare tunes, concludeert onderzoeker Marc Wiers. Hij vond echter ook uit dat de VARA-jingle van geheel Nederlandse makelij is, waar Veronica Amerikaanse ritmes gebruikt. Op www.jingleweb.nl wordt de geschiedenis hiervan uitgelegd. Op deze site is tevens het resultaat van zijn onderzoek te horen en te lezen.
Van strijdlied naar radiojingle
De huidige VARA-melodie - 'dit is de VAAA-RAAAA', dus met vijf tonen - kreeg in 1983 zijn definitieve vorm. Dat is volgend jaar dus precies een kwart eeuw geleden. Marc Wiers wilde weten wat de oorsprong hiervan was, maar niemand die het wist. Zelfs niet bij de VARA zelf. Verder onderzoek zorgde voor meer duidelijkheid.
Jingleweb schrijft: 'De VARA-melodie bestaat in verschillende vormen al heel lang, en werd in de jaren '50 deels vormgegeven door Jan Stoeckart. Het audiologo in zijn huidige vorm kreeg in 1983 definitief vorm door arrangeur Henk Westrus. Het muzikale thema is één van de oudste oorspronkelijk Nederlandse logo-composities, die nog in gebruik is.
De melodie bij de woorden "Dit is Veronica" wordt beschouwd als bekendste audio omroep-logo, maar is Amerikaans van oorsprong. Grappig genoeg is het VARA-logo jarenlang door tal van componisten ingezet zonder dat daarom specifiek door de VARA werd gevraagd.'
Aldus Jingleweb.
Wiers schrijft in een verdere toelichting: 'De vijf noten (Diiit iiis de Vaaraa) die bij de omroep horen, zijn ooit ontstaan uit de oeroude traditie van strijdliederen. Nadat uit de socialistische stroming in de jaren '20 een omroep was ontstaan, was het logisch in die traditie een speciaal (strijd-)lied te hebben. Hugo de Groot componeerde het in 1940. Jarenlang vormde het de muzikale huisstijl van de VARA. Hallo Hier Hilversum, Hier Is De VARA was direct na de oorlog één van de bekendste herkenningsmelodieën van Hilversum.'
Van de strijdliederen naar Giel Beelen is dus maar een dun en vooral stevig lijntje.
Er wordt overigens nog gezocht naar verdwenen materiaal. Het betreft:
- Jingles uit de periode 1988-1992 (vooral gebruikt op Radio 3)
- Liners en sweepers van Radio 3 (vóór 1992)
- Jingles (gezongen) en tunes Voor Wie Niet Kijken Wil (jaren '80)
- Gezongen jingles van vóór 1983 (ondermeer in gebruik op Hilversum III rond 1982)
- Productie uit ongeveer 1988, uit de tijd dat Wim Rigter VARA's Ochtendhumeur presenteerde.
Dit was Slash Ge-schi-i-ie-de-nis!
