Recensie van het nieuwste boek van Fik Meijer Boek van de week: Vreemd volk
Het nieuwste boek van Fik Meijer ´Vreemd volk´ gaat over integratie en discriminatie in de Griekse en Romeinse wereld. Een boek waarvan de nieuwe minister van vreemdelingenzaken en integratie wellicht iets kan leren als het gaat om het invullen van zijn portefeuille.
Recensie van het nieuwste boek van Fik Meijer
De klassieke oudheid tot leven brengen, als het even kan door thema's of onderwerpen aan te kaarten, die ons, 21ste-eeuwers, in beroering brengen; het is inmiddels een handelsmerk van de classicus Fik Meijer. Als hij schrijft over de gladiatorenspelen in het oude Rome denk je onwillekeurig aan de voetbalstadions vol supporters die niet opkijken van kwalificeringen als blinde tyfushond', en Meijers eerdere boek over de wagenmenners die door senatorenvrouwen stiekem bemind werden, doen de gedachten uitgaan naar groupieachtige verschijnselen rond het popsterrendom. Telkens weer als Meijer schrijft over de oudheid gaat het ook altijd een beetje over nu, niet op een nadrukkelijke, maar op een prettige, natuurlijke wijze.
Zo ook in zijn nieuwste boek over de vreemdeling in de oudheid. Integratie, xenofobie en discriminatie blijken problemen waar 'de stamvaders' van onze westerse wereld al mee worstelden. Vanaf het moment dat de Griekse burger uit het klassieke Athene onderscheid maakt tussen zichzelf en de barbaren (de anderen, die maar wat lijken te 'brabbelen') bestaat het vreemdelingenvraagstuk dat tot op heden culturen op de proef stelt. Meijer loopt het chronologisch na, beginnend bij de oude Grieken en eindigend bij het laat-Romeinse rijk. De Grieken uit de stadstaten van de vijfde eeuw waren vol van hun eigen cultuur, een beetje op z'n Pim Fortuyns. De Hellenen -- de over het Oosten verspreide Grieken en vergriekste autochtonen tijdens en na Alexander de Grote -- gingen al heel wat gemakkelijker met de barbaren om; en de Romeinen vonden de manier om hen te laten inburgeren, Romanisering heette het destijds.
Maar er was één groep, die zich niet echt wilde laten Romaniseren. Leden ervan ijverden vanaf de vierde eeuw na Chr. voor de vernietiging van godenbeelden en tempels. Een van hen, de monnik Telemachus, zou in hartje Rome vanaf de tribune de arena ingeklommen zijn om te protesteren tegen de mensonterende en normvervagende gladiatorenspelen.
'De open wereld van de Grieks-Romeinse oudheid vervaagde' met de komst van het christendom, besluit Fik Meijer zijn zeer prettig leesbare boek, dat mede door dat laatste, lastige feit tot nadenken stemt over de vraag hoeveel religieuze orthodoxie een welwillende samenleving kan verdragen.
Door Jos Palm, redacteur van OVT
Luister zondag 11 februari in OVT naar een interview met Fik Meijer over ´Vreemd Volk´.
Vreemd Volk door Fik Meijer, Athenaeum-Polak@Van Gennep, 300 p. E 19.95
