Tempelberg is een religieus historisch kruitvat

‘Eigenlijk is het een religieus-historisch kruitvat’, zegt historicus Piet Leupen. ‘De joden, en zeker de orthodoxe joden, beschouwen de tempelberg als hun bezit (de moskeeën ter plaatse zijn in de zevende eeuw gebouwd op de ruines van de oude joodse tempels). De Arabieren zien op hun beurt de Haam al Sheriff, zoals zij de Tempelberg noemen, als een exclusief islamitisch heiligdom. Het probleem is dat de Israëliërs in dit geval niet voldoende rekening hebben gehouden met die gevoelens van de moslims en zomaar zijn begonnen met graafwerkzaamheden, onder meer om een oude Romeinse weg bloot te leggen.
Volgens Piet Leupen zijn er in de geschiedenis van de Tempelberg en de Oude Stad Jeruzalem, dat ook nog eens een christelijk heiligdom is dankzij het lege graf van Christus en de Via Dolorosa, een paar momenten aan te wijzen waarop er werkelijk godsdienstvrede was. In de zevende eeuw toen de Umayyaden er ‘een relatief tolerant bewind’ voerden, en ten tijde van de roomse keizer Frederik II die in de dertiende eeuw een twaalfjarig bestand wist te realiseren tussen christenen en moslims. Beide perioden van vrede blijken incidenten in een lange geschiedenis van politiek-godsdienstig gevoed geweld.
Een oplossing voor het conflict rond de Tempelberg ziet Leupen niet zomaar in het verschiet. Wellicht biedt het idee dat bij een enquête onder Joden en Palestijnen in 2000 werd geopperd een uitweg. De Tempelberg teruggeven aan God, zodat mensen er niet meer mee aan de haal kunnen, was toen het voorstel. ‘Het zou’, zegt Leupen ‘een soort vervolg kunnen zijn op de godsdienstvredes onder de Umayyaden en Frederik II.’ Maar de vraag is natuurlijk hoe je van God een soort bovenpartijdige commissie maakt.

Luister ook naar het interview met Piet Leupen, aanstaande zondag in OVT rond 10.30 uur