Het schilderij van Mussert: icoon van de NSB "De nieuwe mensch" aangekocht door Rijksmuseum

- Zoom
- De Nieuwe Mensch
Het Rijksmuseum heeft het schilderij 'De Nieuwe Mensch' van Henri van de Velde aangekocht. Het schilderij hing tijdens de WOII in de werkkamer van Anton Mussert. Van de Velde kreeg de opdracht voor het schilderij van NSB-lid en penningmeester van de Jeugdstorm Louis van Leeuwen Boomkamp. Op het schilderij is de nieuwe gespierde fascistische mens te zien, die het skelet van de Verlichting vertrapt. Omdat hij vertrok naar Nederlands-Indie, schonk Van Leeuwen Boomkamp het schilderij in 1940 aan Mussert.
Het schilderij van Mussert: icoon van de NSB
De Nieuwe Mensch werd tijdens de WOII gebruikt als propagandamateriaal voor de persoonsverheerlijking van Mussert. De afgebeelde held moest gezien worden als Mussert zelf, de leider die het Nederlandse volk de weg wees naar een nieuwe toekomst. Er werden affiches en briefkaarten van het schilderij verspreid. Hierop stond dat het schilderij voor Mussert was gemaakt.
De schilder Van de Velde werd na de WOII geinterneerd in een landverraderskamp in Amersfoort. Volgens de zoon van Van de Velde, is 'De Nieuwe Mensch' geen nazi-schilderij, zoals het rijksmuseum beweert. "Het is door de NSB gekidnapt." zegt Arnold van de Velde in een interview met NRC Next.
Lange tijd werd aangenomen dat het schilderij, samen met andere collaboratie-kunst, was vernietigd, maar in 2003 dook het op bij een Belgische kunsthandel. Na lang onderhandelen over de prijs, is het nu te zien in het Rijksmuseum. Daarna zal het schilderij tentoongesteld worden in de Oude Kerk, bij de tentoonstelling Helden. Deze tentoonstelling gaat over allerlei vormen van helden verering.
Wim de Bie op bieslog.vpro.nl:
Waarom wordt het schilderij De Nieuwe Mensch tentoongesteld in het Rijksmuseum? Een wanstaltige, slecht geschilderde, abjecte kitschvoorstelling. Met historische betekenis, dat wel, het hing op de werkkamer van Mussert. Stel het nu dus tentoon op het toilet van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.