Een mooiere droomstart kan geen volk zich wensen. Want zo complimenteus als Caesar in zijn ‘Gallische Oorlog’ (52-58 v. Chr.) over de Belgen schreef, is er zelden over een volk geschreven. ‘De Belgen zijn de dappersten’ van alle stammen in deze contreien, stelde Caesar vast, die als eerste de term Belg gebruikte. Dat ‘de Belgen’ van Caesar eigenlijk noordelijke Fransen waren, doet niets af aan het feit dat met Caesar het idee België zijn intrede doet in de historie. Op het moment dat Caesar zijn boek schreef, bestond België feitelijk uit een verzameling woeste stammen met namen die zo uit een ‘Suske en Wiske’ geplukt hadden kunnen worden. Menapiërs, Eburonen en Nerviers bevolkten toen ons zuidelijke buurland. In deze tijd ook zouden groepen krijgers in opstand zijn gekomen tegen het Romeins gezag. Dat deden ze onder leiding van Ambiorix.

Op deze grote daden en grote mannen greep men ook terug toen men eind achttiende eeuw het idee België van een eigen oorsprongsmythe voorzag. De zogenoemde ‘Oude Belgen’, stonden, net als in Nederland ‘De Bataven’ aan de basis van de natie die zich tussen 1830 en 1839 tijdens de Belgische Opstand vrij vocht van het Koninkrijk Nederland, waar het in 1813 bijgevoegd was.

Vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw maakte het idee België opgang. Al voelde men zich allereerst Vlaming of Waal, bij de term Belg kreeg men ook een schoon gevoel, mede dankzij de economische vooruitgang, schrijven Belgische historici als Tom Verschaffel en Rolf Falter. Een zeer belangrijke tweede ontstaansmythe kwam in de jaren 1838 tot stand met het verhaal ‘De Leeuw van Vlaanderen’ van de Vlaamse schrijver Hendrik Conscience. Dit heldenepos over de slag bij Kortrijk ofwel de Gulden Sporenslag (1302) was allereerst bedoeld als verhaal voor heel België. Op den duur werd het meer en meer een vertelling die het Vlaamse nationalisme zou rechtvaardigen en stimuleren.

Met name dankzij de Eerste en ook wel dankzij de Tweede Wereldoorlog kreeg het Vlaamse nationalisme een gevaarlijke vaart. Door toedoen van de Duitsers nam de tegenstelling tussen Vlaanderen en Wallonië in scherpte toe. Het idee België verdween uiteindelijk meer en meer naar de achtergrond, om anno 2007 alleen nog door Kuifje en de Koning bemind te worden.

Zondag in OVT een gesprek met Tom Verschaffel en Rolf Falter over de geschiedenis van het idee België