Diep teleurgesteld in de muziekbusiness en nog steeds rouwend om de dood van zijn ontdekker en beschermheer Otis Redding, verkaste soulzanger Arthur Conley – de man van ‘Sweet Soul Music’ – eind jaren zeventig naar Europa. Na een paar jaar in London gewoond te hebben koos hij voor Amsterdam, onder meer vanwege de vrijheid die hij daar als homoseksueel ervaarde, en veranderde zijn naam in Lee Roberts – Lee was zijn tweede voornaam en Roberts de achternaam van zijn moeder. In de Amsterdamse muziekscene maakte hij kennis met drummer Dick Baars, die al snel Roberts’ ware identiteit doorzag en voor hem een band formeerde, The Sweaters, waarmee Conley op ging treden in het plaatselijke clubcircuit. Met als hoogtepunt een drietal optredens, begin 1980, in de Ganzenhoef in de Bijlmermeer.

De eerste avond ging het er nog betrekkelijk rustig aan toe, maar toen de daar wonende soulminnende Surinamers eenmaal door hadden gekregen om wie het daar ging, barstte de tent de volgende de twee avonden uit zijn voegen. Op de opnamen die er van die optredens zijn gemaakt – en die pas in 1988 op een elpee zijn gezet en nu, in sterk verbeterde geluidskwaliteit, voor het eerst op cd – is goed te horen hoe sommige toeschouwers zich bijkans buiten zinnen gilden uit ongeloof over het wonder dat zich daar aan hen voltrok.

Alleen al vanwege de duidelijk voelbare geweldige atmosfeer is dit een volstrekt uniek document, maar ook muzikaal valt er meer dan genoeg te genieten. The Sweaters, met onder meer Theo Houtkoop op gitaar en ‘Mister’ Cor Willemse op Hammond en voorzien van een volwassen blazerssectie, slijpen, stampen en zuigen dat het een aard heeft en Conley doet zijn grote voorbeelden, Otis en met name ook Sam Cooke – uit wier materiaal het repertoire grotendeels bestaat – alle eer aan.
Hoogtepunt is Cooke’s magistrale A Change Is Gonna Come, waarin Conley zich tegen het einde, terwijl de band zich heel even oprolt als een kat, rechtsstreeks tot het publiek wendt. ‘All you people here, you’ve come a long way from across the ocean, all the way from Surinam,’ begint hij als als een ware gospelprediker, ‘leaving over there, living over here in the Bijlmermeer’. Het publiek gilt, en gilt nog harder wanneer Conley vraagt en nog eens vraagt: ‘ But do you like it? Do you feel good here? If wou want a change say yeah. Yeah!’
Nu zijn mijn billen echt zo wit als sneeuw maar telkens als ik dit hoor schiet ik weer vol – ik denk vanwege de tijdloze emotie van het eeuwige verlangen naar die ene verandering, die ene ingreep van buiten- of van bovenaf, die maakt dat alles toch nog goedkomt. That is soul, baby.

Roel Bentz van den Berg.