Ruim een eeuw voor Darwin deelde hij de mens bij de zoogdieren in Linnaeus ongewilde wegbereider voor evolutieleer
Wij hebben dit jaar het Michiel de Ruyterjaar, en ook vieren we een beetje het feit dat de Zweedse botanicus Linnaeus 300 jaar geleden op 23 mei geboren werd. Want Linnaeus vertoefde in de vroege achttiende eeuw een tijdlang in Nederland, ondermeer in Harderwijk en Leiden, waar hij de Systema Natura publiceerde. Linnaues zou de geschiedenis ingaan als de botanicus die het plantenrijk doorgronde.
Ruim een eeuw voor Darwin deelde hij de mens bij de zoogdieren in
Toen Linnaeus in 1735 zijn Systema Naturae publiceerde, zette hij zonder het te weten een belangrijke stap naar de latere overtuiging dat mensen van apen afstammen. In zijn onderverdeling van het dieren- en plantenrijk plaatste hij de mens in de klasse van de zoogdieren en de orde van de primaten. Dat betekende niet alleen dat de mens onderdeel was van het dierenrijk, maar ook dat hij in hetzelfde hokje paste als de apen.
Linnaeus kon dit onbekommerd doen, omdat zijn systeem aanvankelijk voor hem aanvankelijk niets met verwantschap te maken had. Bovendien waren beesten voor hem bijzaak. Linaeus was vooral botanicus. Toen in de loop van zijn leven het idee ontstond dat organismen uit dezelfde orde onderling verwant zouden zijn, concentreerde hij zich vooral op de plantjes en liet hij de dieren ongemoeid. Zo bleven in zijn systeem mensen een soort apen. Dat dat niets hoefde te betekenen blijkt wel uit het feit dat hij de vleermuizen daar ook had onderverdeeld.
De grote kracht van Linnaeus' systeem blijkt wel uit het feit dat het tot op de dag van vandaag standhoudt. Al tijdens zijn leven hebben zijn leerlingen, die hij apostelen noemde, zijn systeem naar alle kanten uitgebouwd. Dus toen Darwin een eeuw later aan zijn werk begon, kon hij werken in een geordend dieren- en plantenrijk, waar de ideeën voor zijn evolutieleer al in lagen te sluimeren.
Linnaeus was een overtuigd christen met een hoge pet op van zichzelf. 'God schiep de wereld, en Linnaeus ordende het,' is een van zijn gevleugelde uitspraken.
Linnaeus is 300 jaar geleden in Zweden geboren (23 mei 1707). Hij promoveerde in Harderwijk en publiceerde veel van zijn werk in Nederland.
Extra afbeeldingen
- Zoom
- flowerpowerlinnaeus
