In De Pers van dinsdag 22 mei levert historica Elsbeth Locher-Scholten kritiek op de stofomschrijving van het examenonderwerp. ‘Een blanke mannengeschiedenis bezien door bijziende Nederlanders’. De Nederlandse orientatie van het examenonderwerp is haar een doorn in het oog. Leerlingen moeten wel leren dat er tijdens de politionele acties 5000 Nederlandse doden vielen, maar ze hoeven niet te weten dat er 150.000 Indonesische slachtoffers waren. Of dat er 100.000 doden vielen in Indonesië door het Nederlandse Cultuurstelsel.
De stofomschrijving was bewust Nederlands georiënteerd dit jaar. ‘Wij beperken ons tot de hoofdlijnen. Bovendien past het niet binnen de Nederlandse benadering’ aldus een van de samenstellers van de stofomschrijving.

Bij nadere bestudering van de stofomschrijving blijkt de overheersing van het Nederlands-blanke perspectief in de koloniale relatie tussen Nederland en Indonesie. Enkele voorbeelden: Over de spanningen tussen Nederlanders en Indonesiërs wordt geschreven: ‘De passieve houding van de Indonesische bevolking bij de Japanse invasie leidde tot een kloof tussen Nederlanders en Indonesiërs die onoverbrugbaar bleek te zijn.’ Wordt met deze passieve houding de pro-Japanse houding van de Indonesiërs bedoeld? Pro-Japans omdat Japan Indonesië onafhankelijkheid beloofde? Of hadden de onbewapende (mocht niet van de koloniale macht in Batavia!) Indonesiers met blote handen de Japanners te lijf moeten gaan?

De politionele acties worden beschreven als acties ‘gericht op het heroveren van het gebied van de Republiek Indonesië.’ Maar met welk doel? heette de tweede actie niet voor niets "Actie Product"? Tijdens de acties werden ‘Wreedheden aan de Indonesische zijde (...) aan Nederlandse zijde meer dan eens met excessen beantwoord.’ De Nederlandse excessen, door velen tegenwoordig toch gewoon oorlogsmisdaden genoemd, zouden slechts als reactie op Indonesische wreedheden gepleegd zijn.

De politionele acties werden door historicus Lou de Jong in 1988 al ‘oorlogsmisdaden’ genoemd. Na aandringen van de Nederlandse regering veranderde hij dit in ‘excessen’. Zie de Andere Tijden aflevering over ‘De excessen-nota’.

De affaire Westerling, die zich afspeelde nog voor de eerste politionele actie, is berucht geworden door de misdaden die door Nederlandse militairen zijn gepleegd. Zie hiervoor het tweeluik Celebes van Andere Tijden.

In Drees en Indonesie worden de politionele acties behandeld door Andere Tijden.

Jammer dat leerlingen tegenwoordig geen audiovisueel hulpmateriaal tijdens een examen mogen gebruiken. De uitzendingen die Andere Tijden aan het Indonesisch-koloniale verleden van Nederland wijdde, plaatsen deze periode in een veel breder perspectief dan de examenteksten suggereren. Moet het koloniale goud-fout-debat soms opnieuw gevoerd worden?