De avonturen van de zeventiende-eeuwse helden Hajo, Ralf en Padde De scheepsjongens van Bontekoe verfilmd

  • 16 november 2007
Zoom

Hajo, Ralf en Padde, oftewel, de scheepsjongens van Bontekoe. Hele generaties Nederlanders groeiden op met de avonturen van deze drie Hollandse jongens uit de tijd dat jongens in ons land gewoon nog flinke jongens waren. Het kinderboek van Johan Fabricius uit 1924 is verfilmd en is vanaf donderdag 22 november op het witte doek te zien. OVT blikt zondag met Fiebeke Roeper, die een herdruk van het originele scheepsjournaal van Bontekoe verzorgde, vooruit op de film en kijkt terug op de figuur van Bontekoe, die echt bestaan heeft.

De avonturen van de zeventiende-eeuwse helden Hajo, Ralf en Padde

De naam Bontekoe is tweemaal legendarisch gemaakt in Nederland. De eerste keer door schipper Bontekoe zelf, en de tweede keer door de schrijver Johan Fabricius, die in de geschreven belevenissen van Bontekoe in 1924 wel een mooi kinderboek zag.

Hoe zat het ook weer eens met Bontekoe, het scheepsjournaal en de scheepsjongens? Het scheepsjournaal -- in de jaren zeventig op televisie voorgelezen door een als 17e-eeuwse schipper verklede Coen Flinck -- stamt uit 1646. Het is het verslag van de daadwerkelijk avontuurlijke reis die schipper Bontekoe tussen 1618 en 1625 maakte langs de Oost. Dramatisch moment van die reis was het ogenblik dat de botteliersmaat van de Nieuw Hoorn bij het pompen van een vaatje brandewijn zijn kaars in het vat liet vallen, waarna door een kruitontploffing het schip van Willem Ysbrantsz. Bontekoe op de Indische Oceaan met ruim 200 man de lucht invloog. Als door een wonder overleefden 54 zeelieden de explosie, onder wie Bontekoe, die met zijn mannen dagenlang op zee ronddobberden totdat ze uitgeput en wanhopig de kust van Batavia bereikten. Vandaaruit begon de lange terugreis, die Bontekoe via China, na nog eens bijna vergaan te zijn door een orkaan, terugbracht in stadje Hoorn, dat hij nooit meer zou verlaten.

Bontekoe journaal werd vrijwel direct een bestseller. Jarenlang zou het boek over de ‘wonderlijcke en gevaerlijcke reis’ min of meer verplichte kost zijn, waaruit ook een hoop te leren was over het harde VOC-bestaan.

Johan Fabricius werd op het scheepsjournaal attent gemaakt door zijn vader Jan Fabricius die ook schrijver was. Zijn roman ‘De Scheepsjongens van Bontekoe’ voegt aan het oorspronkelijke waargebeurde verhaal in elk geval de jongenshelden Hajo, Ralf en Padde toe. Net als het drietal uit het wereldberoemde kinderboek van J.K. Rowling is het drietal uit de 17e eeuw de omringende vijandige wereld te slim af en kunnen ze gezamenlijk de zwaarste omstandigheden in de jungle aan, waar ze terecht komen. Hajo, de hoofdpersoon, is het archetype handige en aardige jongen die eigenlijk niet naar zee mocht, omdat zijn vader verdronken was. Ralf is de intellectueel van de drie, als neef van de schipper Bontekoe mag hij in diens kajuit boeken lezen. Padde is de dikke wat onhandige goedzak. Hij is in het boek degene die door een brandende spaander in een vat brandewijn te laten vallen de explosie veroorzaakt, die hen in een exotische en gevaarlijk avontuur stort.

Zondag in OVT, een gesprek met Fiebeke Roeper over Bontekoe, waarheid en mythe