Main Content

Herinneringscentrum Westerbork wil woning kampcommandant veilig stellen Het huis van Gemmeker

  • 2 november 2007
het huis van Gemmeker
Zoom
het huis van Gemmeker

Van voormalig kamp Westerbork is eigenlijk weinig meer over. In de jaren zeventig zijn alle barakken afgebroken en verkocht. Alleen verhogingen van grond geven aan waar eerder de barakken hebben gestaan. Vijftien jaar geleden nog, was er geen denken aan om zo’n barak te herplaatsen. Tegenwoordig is Dirk Mulder, directeur van het herinneringscentrum, daar niet zo zeker meer van.

Herinneringscentrum Westerbork wil woning kampcommandant veilig stellen

“We vragen ons steeds vaker af hoe we verder moeten, om het kampterrein voor de jongere generatie aan zeggingskracht te laten winnen,” zegt Mulder. Hij zou daarom graag de enige overgebleven woonbarak, tegenwoordig in gebruik als varkensstal, willen hebben. En er doet zich momenteel nog een kans voor. Want het huis van de voormalig kampcommandant, aan de rand van het terrein, staat leeg.

“We willen die barak graag hebben, om hem in ieder geval veilig te stellen voor een volgende generatie”, aldus Mulder. Hij is er nog niet uit wat hij ermee wil gaan doen. “Ga je die alleen neerzetten, of ook inrichten? De barak is niet alleen in de oorlog bewoond, maar ook daarvoor, door Duitse vluchtelingen. En meteen na de oorlog door NSB-ers, en later door Molukkers. Je zou er ook voor kunnen kiezen om die hele bewoningsgeschiedenis weer te geven.”

De geschiedenis van het huis aan de rand van het kamp, is ook een interessante. Het groene houten huis ziet er wat vervallen uit. Er zit mos op het dak en de verf bladdert af. Binnen is het een enorme rotzooi. “Ik geloof dat er alleen een serre bij is gebouwd, maar verder ziet het er nog precies zo uit als in de oorlog”, weet Mulder.

Eerst woonde Commandant Gemmeker er, met zijn secretaresse annex minnares. Na de oorlog kwam de uit Indië afkomstige kolonel Speck O’Breen er te wonen, met zijn vrouw en twee dochters. Een van die dochters is er altijd blijven wonen. Het was een bijzondere vrouw, ze leefde een teruggetrokken bestaan. Dirk Mulder had weinig contact met haar. “Ik weet dat ze een enorme verzamelwoede had, het huis stond helemaal vol.”

Afgelopen zomer is mevrouw Speck O’Breen overleden. “Wij hoorden dat er mensen bezig waren het huis leeg te halen,” zegt Mulder. “Toen zijn we er heen gegaan, en hebben we de familie even gesproken. In de garage zagen we nog een oude auto van de kolonel staan.” Uit de container hebben Mulder en zijn collega later nog enkele belangrijke papieren weten te redden.

Het huis was eigendom van Staatsbosbeheer, maar die heeft het jaren geleden voor 10 euro verkocht aan mevrouw Speck O’Breen. Alleen zij mocht er wonen. De familie is er nog niet uit wat er nu mee moet gebeuren. Maar Mulder heeft goede hoop. “We trekken samen op met Staatsbosbeheer, en die willen ook graag dat wij het krijgen.”

Arjanne Nijp

Zondag in OVT, om 11.10 uur een reportage over plaatsen van herinnering rond voormalig Kamp Westerbork.