De discussie over de autoloze zondag is vorige week weer eens opgelaaid, omdat op de Ring Amsterdam de toegangswegen waren afgesloten. Het zorgde voor dezelfde emoties als in 1939, toen auto’s voor de eerste keer op zondag werden stilgelegd. Toen had het nog te maken met de angst voor brandstoftekorten. Een maand eerder was tenslotte de Tweede Wereldoorlog uitgebroken. Nederland zou daar in mei 1940 gewelddadig in mee worden gesleept. Van die vooroorlogse autoloze zondag hebben wij natuurlijk de beelden.

Door de autoloze zondag was het druk in de treinen. De kranten schreven in 1939: 'Enkele treinen, zoo werd ons verteld, hebben zelfs gewacht op de afgifte van de plaatskaarten. De rijen voor de loketten waren zoo groot, dat niet allen voor het vertrekuur bediend konden worden.' Juist in die maand werden alleen al in Amsterdam gelukkig twee nieuwe stations geopend: Amstel en Muiderpoort. Daarvoor moest trouwens wel het Weesperpoort-station wijken. Toch was het groot feest in oktober 1939, omdat de NS precies een eeuw bestond.

OORLOG IN ENSCHEDE

Op 10 oktober 1943 bombardeerde een verdwaald eskader van Amerikaanse bommenwerpers per ongeluk de stad Enschede. De piloten meenden boven het opgegeven Duitse aanvalsdoel te zijn, waarna de bommen hun vernietigende werk deden in de verkeerde stad. In de beelden zien we de puinhopen, ruïnes, de resten van vernielde en half of totaal ingestorte huizen. Bergers ruimen puin en mensen bergen de huisraad. Deze dag kwamen 151 mensen om het leven en vielen er ruim 400 gewonden. In 1944 werd de stad nogmaals per ongeluk getroffen door ‘friendly fire’. Toen waren er zestig dodelijke slachtoffers.

VLIEGRAMP

Op 21 oktober 1948 verongelukte KLM-toestel "Nijmegen" op weg naar Amerika in Schotland. In een dichte mist knalde het tegen een hoogspanningskabel en stortte neer in de omgeving van het vliegveld Prestwick. Alle passagiers en de bemanning – veertig mensen in totaal - kwamen hierbij het leven.

In de beelden zien we onder meer de resten van het vliegtuig met op de achtergrond de geknapte hoogspanningskabels. In de Nieuwe Kerk te Amsterdam was op 26 oktober een rouwbijeenkomst. Een dag later werden op begraafplaats Rhijnhof in Oegstgeest drie slachtoffers begraven.

NEDERLANDS ELFTAL

In het Feyenoord-stadion te Rotterdam speelde op 15 oktober 1950 de voorlopige selectie van het Nederlandse Elftal een oefenwedstrijd tegen de Engelse amateurclub Middlesex Wanderers. Deze wedstrijd was bedoeld als generale repetitie voor de interlandwedstrijd op 15 oktober tegen Zwitserland. Nederland speelde in de witte broeken en won met 4-1. Polygoon legde de Nederlandse doelpunten vast, waarvan een van Abe Lenstra.

PRINS BERNHARD

Op 27 oktober 1952 vertrok prins Bernhard voor een economische goodwill-reis naar Midden- en Zuid-Amerika. Twee dagen later was hij in Mexico voor een bezoek. In Mexico City werd hij verwelkomd door de minister van Buitenlandse Zaken, Manuel Tello. Juist in die dagen was er een Nederlandse tentoonstelling in de Gemeentelijke Gehoorzaal in Mexico City, die door Alemán Valdés werd geopend.

Tot zover de geschiedenis van de maand oktober. Volgende maand zien we beelden van de maand november met overstromingen, een bezoek van Rijkscommissaris Seyss-Inquart aan Weert en de film ‘Let op ’t zebrapad.’