Hitler adoreerde zijn geschiedenisleraar Legaal of niet: "Mijn Kamp" blijft onleesbaar

- Zoom
- Advertentie voor Nederlandse vertaling "Mijn Kamp" (1942)
Minister Plasterk vond het weer tijd om het vijfjaarlijkse debat (toevallig even lang als de oorlog zelf duurde?) over het verbod op "Mein Kampf" weer op te rakelen. Hij deed het klassiek: eerst halfzacht ergens roepen dat het verbod wel opgeheven kan worden, om daarna te kijken hoeveel emoties er nog loskomen. Teveel blijkbaar, want Plasterk haastte zich om een dag later al nader te verklaren dat het issue volgens hem geen "politiek urgentie" had. Over vijf jaar mag zijn opvolger het ballonnetje opnieuw oplaten. Of zal de ratio het nu eindelijk eens winnen van het zo begrijpelijke maar steeds verder uitstervend eerstehands sentiment? De neonazi-site stormfront.org en de moslimsite radioislam.org hebben beide de integrale tekst van "Mijn Kamp" op hun site staan. (zie links) Met een beetje snelle printer kan iedereen binnen tien minuten een eigen gedrukt exemplaar van het "verboden boek" in handen hebben. Dat hoogstwaarschijnlijk niemand dit doet, bewijst al hoe achterhaald het verbod op publicatie is. De inhoud van het boek is een doodgewone, vrijwel onleesbare historische tekst geworden. Wat slechts interessant is en blijft is het meta-verhaal van het boek: "Mein Kampf" als de tastbare reflectie van de volgens velen meest verderfelijke geest die de 20e eeuw heeft voortgebracht.
Hitler adoreerde zijn geschiedenisleraar
Zouden er echt neo-nazi's bestaan die wanhopig blibliotheken en antiquariaten afstruinen om ergens onder de toonbank voor een stevig bedrag een beduimeld en ondergedoken exemplaar van hun historische volksheld aam te schaffen? Om vervolgens met rode oortjes de jeugdherinneringen van hun cult-held te lezen om daarna als ideologisch overtuigde nazist in het bruin door de straten te gaan marcheren?
Want zo moet het schrikbeeld er toch ongeveer ui hebben gezien - toen na de bevrijding besloten werd om in een oerchristelijke traditie "Mein Kampf" in de ban te doen. En dat direct na de oorlog heel begrijpelijke sentiment is ruim zestig jaar later volkomen achterhaald geworden. Als "Mijn Kamp" -alleen de titel is in het Nederlands al potsierlijk!- morgen bij de Bruna zou liggen, zou het alleen vanwege de historische curiositeitswaarde gekocht worden. Maar wie het helemaal wil lezen moet dat gerust kunnen doen. Hoe ontoegankelijk ook geschreven, het blijft natuurlijk fascinerend om met de kennis achteraf in het jeugdige hoofd te kruipen van een dan nog feitelijk tamelijk onschuldige oproerkraaier.
De zichzelf neonazistisch noemende Nederlandse website stormfront.com bevat de complete tekst van Mijn Kamp, gebaseerd op de eerste Nederlandstalige uitgave uit 1939. Vertaald doot Steven Barends, die van het toch al niet soepel geschreven Duits een lachwekkend aandoend "nieuw" germanistisch-Nederlands heeft gemaakt. Alleen al het gebruik van het woord "kamp" in de vertaalde titel, geeft eerder de indruk te maken te hebben met de memoires van een padvinder dan van een politieke fanaat.
Stormfront.org bevat een grappige discussie over "Mijn kamp". Enkele aanhangers van de website blijken pogingen te hebben gedaan het boek te lezen, maar zijn allemaal teleurgesteld vroegtijdig gestrand. Een "Stormfronter" concludeer over het boek van zijn cult-held:
"Het boek op zich zal voor veel mensen een teleurstelling blijken en menigeen die kans gezien heeft het boek soms tegen hoge kosten aan te schaffen via de seculiere markt zal na een tiental pagina's het boek teleurgesteld aan de kant leggen. De schrijfwijze is sterk gedateerd, de schrijfstijl en taalbeleving verraad duidelijk zijn laat negentiende-eeuwse oorsprong en zonder diepgaande achtergrond informatie is het een gortdroog en saai boekwerk. Is dit nu het vermaledijde en verboden boek?"
Natuurlijk blijft Mein Kampf voor historisch geïnteresseerden een fascinerend boek. Alleen daarom dient het gewoon verkrijgbaar te zijn. Er staan zelfs boeiende stukken in. Bijvoorbeeld over Hitler's liefde voor hetv vak geschiedenis. HBS-leraar Leopold Pötsch bracht Hitler naar eigen zeggen het historisch inzicht bij dat hij nodig had om zijn nazistische ideologie te onderbouwen. Voor liefhebbers van "als-geschiedschrijving" komt dan de vraag bovendrijven of de geschiedenis werkelijk anders zou zijn verlopen als er aan het begin van vorige eeuw op die Linzer HBS in plaats van Leopold Pötsch een doodsaaie Oostenrijker voor de klas had gestaan.
In de vertaling uit 1939 van "Mijn Kamp" staat te lezen:
"Het onderwijs in algemene geschiedenis op de zogenaamde middelbare scholen is er ook heden nog zeer slecht aan toe. Slechts zelden begrijpt een leraar, dat het doel van het geschiedenisonderwijs nooit en te nimmer kan gelegen zijn in het van buiten leren en afdraaien van geschiedkundige data en gebeurtenissen, dat het er niet op aan komt, of de jongen nu precies weet wanneer deze of gene veldslag geleverd werd, wanneer die veldheer geboren werd, of zelfs een (meestal zeer onbeduidend) monarch de kroon van zijn voorvaderen op het hoofd werd gezet. Nee, dat is waarlijk al van zeer weinig belang.
Geschiedenis "leren" wil zeggen, de krachten opzoeken die de oorzaken zijn van datgene wat wij als geschiedkundig gegroeide feiten en toestanden voor ons zien. De kunst van het lezen, evenals van het leren is ook hier: het wezenlijke behouden, de bijzaken vergeten. Het werd misschien beslissend voor mijn gehele leven, dat het geluk mij juist voor geschiedenis een leraar gaf, die als zeer weinigen de kunst verstond bij onderricht en examinering dit standpunt de doorslag te doen geven.
Mijn toenmalige leraar Dr. Leopold Pötsch van de Hogere Burgerschool te Linz voldeed aan deze eis op werkelijk ideale wijze. Deze oude heer, die even goedig van karakter was als vastberaden in zijn optreden, slaagde er - vooral door een schitterende welbespraaktheid - niet alleen in ons te boeien, maar wist ons ook werkelijk mee te slepen. Nog steeds maakt er zich even een ontroering van mij meester, wanneer ik aan die grijze man - die ons in het vuur van zijn woorden menigmaal het heden deed vergeten - het verleden voor ons deed herleven en uit de nevelsluiers der eeuwen, de droge geschiedkundige herinnering tot levende werkelijkheid maakte.
Vaak bracht hij ons tot levende geestdrift, soms werden wij zelfs tot tranen geroerd. Dat geluk was des te groter, omdat onze leraar de kunst verstond het verleden juist in het licht van het heden te bezien, tevens echter om uit dit verleden de lessen voor het heden op te maken. Zo gaf hij ons dan ook, meer dan iemand anders, inzicht in al de problemen van de dag, die ons destijds steeds bezighielden. Ons klein nationaal fanatisme was voor hem een middel tot opvoeding, terwijl hij meer dan eens een beroep deed op ons nationaal eergevoel en daardoor alleen ons deugnieten spoediger tot orde bracht, dan dit door enig ander middel ooit mogelijk zou zijn geweest.
Deze leraar heeft geschiedenis tot mijn lievelingsvak gemaakt. Reeds in die tijd groeide, waarschijnlijk tegen zijn zin, uit mij de jonge revolutionair. Wie had ook zonder leiding van zo'n leraar Duitse geschiedenis kunnen studeren zonder tot vijand te worden van deze staat, welke door zijn dynastie op zo noodlottige wijze het leven van de natie beïnvloedde? Wie tenslotte had trouw kunnen blijven aan een keizer, wiens huis, zo vroeger als nu, altijd en altijd weer de belangen van het Duitse volk verried ter wille van smadelijke eigen voordelen? Dit historische inzicht in de invloed van het Habsburgse huis werd nog versterkt door de dagelijkse ervaringen.
In het Noorden en in het Zuiden vrat het vreemde volkerenvergif aan het lichaam van ons volk en zelfs Wenen werd kennelijk meer en meer een on-Duitse stad. Het aartshertogelijk Huis werd steeds meer Tsjechisch, waar dat maar enigszins mogelijk was en het was de vuist van de godin der eeuwige rechtvaardigheid en der onverbiddelijke vergelding, die de dodelijkste vijand van het Duitse bloed in de Oostmark - aartshertog Frans Ferdinand - juist deed vallen door de kogels, welke hij zelf hielp gieten. Hij immers was de beschermheer van het Slavendom in oostenrijk en het was vooral aan hem te danken dat de groeiende invloed van deze groep van bovenaf in de hand werd gewerkt.
Ongelooflijk zwaar waren de lasten die men aan het Duitse volk oplegde. Geweldig waren de offers aan geld en bloed en niettemin moest ieder, die niet stekeblind was, inzien dat dit alles tot vruchteloosheid gedoemd zou zijn. Wat ons daarbij nog het meest hinderde was het feit dat dit gehele systeem moreel gedekt werd door het bondgenootschap met Duitsland, waardoor de geleidelijke uitroeiing van de Duitse volkseigenheden in de oude monarchie nog min of meer door Duitsland zelf gesanctioneerd werd. De Habsburgse huichelarij, waarmee men het klaarspeelde naar buiten de schijn te wekken alsof Oostenrijk nog altijd een Duitse staat was, voerde de haat tegen dit Huis op tot brandende verontwaardiging en minachting.
Historisch inzicht
Alleen de officiële instanties van het Rijk, welke ook toen al de enige "bevoegden" waren, zagen van dit alles niets. Als met blindheid geslagen gingen zij naast een lijk, en meenden zelfs nog in de voortekenen der verrotting blijken van "nieuw" leven te ontdekken. In de noodlottige bondgenootschap van het jonge Rijk met de Oostenrijkse schijnstaat lag de kiem van de Wereldoorlog, maar ook van de ineenstorting. Ik zal in het verloop van dit boek mij nog diepgaand met dit probleem moeten bezighouden. Het is voldoende hier alleen nog vast te stellen dat ik - op de keeper beschouwd - reeds in mijn prilste jeugd tot een inzicht kwam dat mij nimmer meer verliet, maar dat alleen steeds dieper werd: namelijk, dat de vernietiging van de Donau monarchie eerste vereiste is voor het bestaan van het Duitse bloed en ten tweede, dat nationaal gevoel in geen deel identiek is met dynastiek patriottisme, en voor alles: dat het Habsburgse Huis een ramp was voor de Duitse natie.
Ik had reeds destijds de consequenties van dit inzicht aanvaard en voelde warme liefde voor mijn Duits-Oostenrijkse geboortegrond en diepe haat tegen de Oostenrijkse staat.
De wijze van geschiedkundig denken die mij zo op school bijgebracht werd, heeft mij nooit meer verlaten. De wereldgeschiedenis werd mij steeds meer tot een onuitputtelijke bron van voorbeelden, welke mij leerde de historische gebeurtenissen van het heden - dus de politiek - te begrijpen. Dat was niet omdat ik haar op de schoolmanier wilde "leren", maar omdat ik inzag dat zij mij het leven kon leren begrijpen. Terwijl ik er dus zodoende reeds vroeg op politiek gebied een revolutionaire overtuiging op na hield, op kunstgebied kwam ik al spoedig tot een soortgelijke mening."
Tja...wat valt hier nog aan toe te voegen? Zin om het hele boek te lezen? Via de politiek natuurlijk abjecte, maar tekstinhoudelijk correcte websites van Stormfront enf Radioislam.org (???) kunt u de gehele Nederlandse vertaling van Mein Kampf lezen. Reageren? Laat het ons weten in het GASTENBOEK.
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Vertaler Steven Barends in Zwart-Front-uniform (1936)
- Vertaler Steven Barends in Zwart-Front-uniform (1936)