Main Content

Bestuurslid George Schweigmann klapt uit de school Elfstedentocht 1986: Voorzitter Sipkema wist niet dat Willem-Alexander meedeed

  • 26 februari 2011
De finish van Willem-Alexander tijdens de Elfstedentocht van 1986
Zoom
De finish van Willem-Alexander tijdens de Elfstedentocht van 1986

Ingenieur Jan Sipkema vond dat hij nogal voor joker stond als voorzitter van de Elfstedenvereniging. Toen op 26 februari 1986 de 14e Elfstedentocht al lekker bezig was, maakte de Rijksvoorlichtingsdienst namelijk bekend dat onder het pseudoniem “W.A. van Buren” niemand minder dan de kroonprins bezig was met z’n 200 kilometer. De pers stoof op de voorzitter of om alle details over de koninklijke deelname te horen. Maar Sipkema wist van niets, en ontkende daarom de deelname van Willem-Alexander in alle toonaarden. Toch werd de kroonprins even later schaatsend in zijn camouflerende Marlboro-jack en Yab Yum-broek gespot door de camera’s. En het bleek geen dubbelganger te zijn…

Wat was er aan de hand? De Hindelooper schaatshistoricus Gosse Blom schreef enkele jaren geleden in de “Nieuwsbrief van de Stichting Vrienden van het Eerste Friese Schaatsmuseum te Hindeloopen” een reconstructie van de koninklijke Elfstedendeelname van 1986.

De middag voor de wedstrijd kwam er bij het inschrijvingsbureau een telefoontje binnen van de kabinetschef van de Commissaris van de Koningin in Friesland met het verzoek van de kroonprins om mee te mogen doen. Bestuurslid George Schweigmann nam de telefoon aan, en begreep direct het dilemma: de kroonprins was immers geen lid van de Vereniging, en daarom niet startgerechtigd. Terstond probeerde Schweigmann voorzitter Sipkema te bereiken om hem de knoop door te hakken. De kabinetchef verlangde per omgaande een antwoord, want de kroonprins had z'n schaatsen al geslepen.

Helaas bleek Sipkema onbereikbaar. Met ijsmeester Kroes zat hij in een helicopter om het parcours te inspecteren. Even mobiel bellen met een helicopter was toen nog onmogelijk. De wel aanwezige secretaris en penningmeester van het bestuur (Witsen Elias en Wijnstra) durfden de verantwoordwelijkheid wel aan en stemden toe. De kroonprins zou anoniem naar Leeuwarden komen en op naam van W.A. van Buren een startkaart met nummer 1 krijgen. Met enige begeleiders zou hij dan met de eerste toertochtrijders van start mogen gaan. Voorzitter Sipkema zou na terugkomst van zijn inspectietocht door Schweigmann van het besluit op de hoogte worden gesteld.

In de hectiek van de avond voor de tocht lukte het Schweigmann niet om in een stil moment zijn voorzitter in te lichten. Die had het te druk met persconferenties, overleg met rayonhoofden, ijstransplantaties, en het voorbereiden van z'n speeches. Geen nood, dacht Schweigmann, dan vertel ik het hem morgenochtend voor de start wel. Maar Schweigmann was behalve bestuurslid ook deelnemer. Als elfstedenrijder sinds 1942 startte hij in de eerste groep toerrijders, dus samen met de kroonprins. Een leuke tochtgenoot, maar opnieuw was er geen tijd om Sipkema vertrouwelijk te informeren . En ook de andere bestuursleden die op de hoogte vergaten het.

En zo stond Jan Sipkema tijdens de tweede onder zijn leiding georganiseerde Elfstedentocht met een mond vol tanden toen verslaggevers hem rond het middaguur bestormden met vragen over de deelname van de kroonprins…

Tweeëntwintig jaar na dato tekende Gosse Blom deze anekdote op uit de mond van de toen 83-jarige George Schweigmann, die met acht Elfstedenkruisjes recordhouder is. Na afloop van de tocht in 1986, waarin Willem-Alexander én Schweigmann op tijd finishten, werd Schweigmann nog wel even dor zijn voorzitter ter verantwoording geroepen. Maar in de euforie rond weer een geslaagde Elfstedentocht werd het hem snel vergeven.