Tsjecho-Slowakije ontpopt zich in de loop van de jaren zestig als het meest liberale kind uit de klas van het Warschaupact. Er geldt een relatieve journalistieke vrijheid en de bevolking durft zelfs kritiek te uiten op de communisten en op de politieke vervolgingen in de jaren ‘50. Een ernstige landbouwcrisis in 1967-1968 versterkt deze onvrede. Hervormingsgezinde leden van de communistische partij staan op om dit geluid te verwoorden. Spil van de beweging is de gematigde Alexander Dubček, die een ‘socialisme met een menselijker gezicht’ voorstaat.

Na jaren van strenge onderdrukking komt er onder partijsecretaris Dubček verlichting. De teugels van de censuur worden gevierd en de Tsjechen genieten een ongekende vrijheid. Kernpunten van Dubček’s program zijn het erkennen van fouten uit het verleden en democratisering van de maatschappij. Later zou de Tsjechische schrijver Milan Kundera de Praagse Lente voor de andere kant van het IJzeren Gordijn een gezicht geven in zijn ‘De Ondraaglijke Lichtheid van het Bestaan’.

Door de toegenomen vrijheid ontstaat er een sterke anti-Sovjethouding, zichtbaar in de groeiende demonstraties. Meer dan ooit wordt Tsjecho-Slowakije een doorn in het oog van het communistische bolwerk in Moskou. De vreugde die de Praagse Lente met zich meebrengt, blijkt van korte duur. In mei roept het Kremlin Dubček ter verantwoording, maar hij behoudt zijn progressieve koers. Anti-communistische geluiden houden aan en al gauw leidt dit tot het besluit om radicale hervormingen door te voeren. Moskou reageert direct. In een brief aan de regering in Praag veroordeelt het Warschaupact de ingeslagen koers. Sovjetleider Brezjnev belt in de loop van augustus woedend met Dubček: ‘Je bedriegt ons!’, klinkt het vanuit Moskou. Er wordt besloten de 'contrarevolutie' te stoppen.

In de nacht van 20 op 21 augustus trekt een troepenmacht van zo’n 200 duizend Warschaupact-troepen en 2000 tanks Tsjecho-Slowakije binnen. Bij de invasie vallen honderd doden en in korte tijd ontvluchten maar liefst 300 duizend mensen het land. Symbool van de Praagse Lente Dubček wordt gearresteerd en alle hervormingen teruggedraaid.

Ondanks het Sovjetgeweld, volgen er diverse spontane acties tegen de invasie en de beknopte vrijheden. 19 januari 1969 is berucht. Die dag steekt de student Jan Palach zichzelf midden op een Praags plein in brand. Door de aanhoudende protesten verslappen de Sovjets hun ijzeren greep: ze staan Dubček toe aan te blijven als leider en tolereren gematigde hervormingen. De versoepeling blijkt echter een farce. In april wordt Dubček uit zijn ambt gezet en letterlijk het bos in gestuurd, waar hij een baan krijgt als boswachter. Onder zijn opvolger Gustáv Husák 'normaliseert' Tsjecho-Slowakije: het land keert terug naar de politiek van repressie die de Tsjechen voor de Praagse Lente in bedwang hield.