Spectaculaire beelden van Reinier Paping De Elfstedentocht van 1963 in kleur

- Zoom
- Elfstedentocht 1963
Deze week is het exact 45 jaar na de legendarische Elfstedentocht van 1963. De televisie was toen nog in zwart en wit en de meeste foto's uit die tijd ook. Toch zijn er kleurenbeelden uit die tijd, zowel stilstaand als bewegend. Op één van die films is te zien dat winnaar Reinier Paping de regels overtrad door zich te laten zuigen. Maar dat deed zo'n beetje iedereen die dag.
Spectaculaire beelden van Reinier Paping
Het gaat om drie films. De eerste is van P.J. Sturm, die in 1963 wedstrijdcontroleur was op het traject Bartlehiem-Dokkum. Hij maakte beelden van Reinier Paping met enkele "voorrijders" of "zuigers".
De controleurs stonden langs het parcours opgesteld. Zij moesten letten op mogelijke overtredingen van wedstrijdrijders. P.J. Sturm was controleur bij Sibrandahuizen, tussen Birdaard en Dokkum. Hij nam zijn taak zeer serieus en had zelfs een filmcamera bij zich. Zo filmde hij (op schaatsen!) de doorkomst van Reinier Paping en tientallen achtervolgers.
Op deze film is duidelijk te zien dat hij wordt voorgereden door twee niet-wedstrijdrijders, wat uitdrukkelijk verboden was. Sturm meldde zijn bevindingen aan het Elfstedenbestuur, waarna een onderzoek werd ingesteld. Het bestuur besloot na een overleg van twintig minuten om de eerste prijs, ondanks het door Sturm doorgegeven voorrijden, toch aan Paping uit te reiken.
Op de film van Sturm is ook de doorkomst van Jeen van den Berg met Jan Uitham vastgelegd, evenals de doorkomst van tientallen rijders die na hen doorkwamen. Daaronder de sneeuwblinde Anton Verhoeven, (met rode muts), die zichtbaar voortstrompelt.
Deze film werd vorig jaar voor het eerst vertoond tijdens De Avond van de Elfstedentocht voor de NPS-televisie. In de zaal vol voormalige Elfstedenwinnaars ontstond deining toen hieruit duidelijk werd dat Paping werd gezogen. Maar er bestaan vergelijkbare beelden van Jan Uitham, de nummer twee van 1963, waardoor Paping niet de enige is geweest, die zich op 18 januari 1963 niet helemaal aan de regels heeft gehouden. We mogen er nu wel van uitgaan dat bijna niemand toen zuiver op de graat was, wat ook onmogelijk was onder zulke barre omstandigheden.
Uitham zelf zei: "Reinier was die dag de beste. Hoe dan ook en geen discussie over mogelijk."
De andere twee kleurenfilms zijn veel minder controversieel. Het betreft een amateurfilm van Jakob de Boer en een fragment uit Dit is Friesland van Otto Nijenhof van ESSO. Deze is afkomstig uit het Fries Film Archief.