Rivieren vol ijs - Europa zucht onder koudste winter sinds mensenheugenis In Europa+ 1929: Eén van de strengste winters van de eeuw

- Zoom
- K. Leemburg passeert Woudsend in de door hem gewonnen editie van 1929
De barre winter van 1929 werd ingeleid door drie zware stormen in november 1928. De wind was zo hard, dat de trein uit Utrecht zelfs de spoorbrug bij Gorkum niet op kon komen. In Amsterdam deden de gesneuvelde ruiten 'den glazenmakers blijde geluiden in de ooren klinken' en kwam een deel van de overkapping van het Centraal Station naar beneden.
Rivieren vol ijs - Europa zucht onder koudste winter sinds mensenheugenis
Een koudegolf zoals in februari 1929 had zich volgens Jan Buisman, auteur van de historische "weerencyclopedie" sinds 1838 niet meer voorgedaan. ,,Zeer koude lucht van Nova Zembla bereikte ons land in een snel tempo over een grotendeels gesloten sneeuwdek in Noord- en Oost-Europa. Het ijs was hard als staal. De firma Nooitgedagt in IJlst verkocht in enkele weken 50.000 paa r schaatsen. De Elfstedentocht werd gehouden op 12 februari bij 18 graden vorst: van de 303 deelnemers haalden maar 155 de finish. Op dezelfde dag brandde het Leidse stadhuis af. Het bluswater stolde onmiddellijk; het leverde spectaculaire foto's op. Bij gebrek aan water werd in Veenendaal een brand in een zuivelfabriek met melk geblust. Bij de eiermijn in Roermond vroren 15.000 eieren kapot, maar op de Gelderse eierveiling waren het er een half miljoen.''
De crisisjaren waren nog niet begonnen, maar de nood was hoog. ,,Amsterdam ging aan de armen warme maaltijden verstrekken. Op de eerste dag maakten daar al ruim 1400 mensen gebruik van. De Jordaan protesteerde, want zo'n maaltijd moest vijf cent kosten. De regering stuurde 4000 dekens naar de VeenkolonieÃen. De gemeente Den Haag liet op verschillende plaatsen vuren aanleggen waar taxichauffeurs hun bevroren ledematen konden warmen. Een 18-jarige Leeuwardenaar liep op gympjesover de Zuiderzee naar Enkhuizen, maar moest dat avontuur bekopen met de amputatie van zijn benen. J. Heeringa uit Minnertsga bij Franeker reed met z'n auto als eerste over het ijs van de Waddenzee naar Ameland; later werd tussen Urk en Enkhuizen een druk bereden autoroute in gebruik genomen.
(bron: http://www.geocities.com/capitolhill/1557/art-winter.html)
Scènebeschrijving film 'De winter van 1929"
00.00 Met sneeuw en ijs bedekte, aan de kade afgemeerde trawlers
00.05 Langzaam op de kade toestomende trawler
00.15 De VL 190 vaart voor- en achteruit en breekt op die wijze het ijs rondom het schip
00.25 Geuniformeerde taxichauffeurs alsmede burgers warmen zich aan een vuurkorf
00.40 Riviersalonboot steekt af
00.46 Elkaar passerende veerponten op de met schotsen bedekte Nieuwe Waterweg
00.54 Wandelaars op het besneeuwde strand naast de Scheveningse pier
01.01 Wandelaars onder de beijsde pierconstructie
01.20 Iglo van gestapelde ijs- en sneeuwblokken waarvan de bouwer naar buiten komt en poseert
01.28 Op kalme golfslag meedeinende meeuwen
01.40 Keien langs een strekdam bedekt met bevroren zeewater
01.43 Het strand voor het Kurhaus gefilmd vanaf de strekdam
01.51 en vanaf de boulevard
01.58 Weer op de golven deinende meeuwen
02.05 Publieke oploop op het strand ten noorden van de pier
02.12 Met sneeuw en ijs bedekte strekdam
02.17 Beijsde perkoenpalen langs een dam
02.19 Op het water drijvende meeuwen
02.26 Meisjes met sleetje lopen beijsde krib af naar het strand
02.33 Kinderen op omhooggeschoven schotsen wuiven naar de camera
02.38 Dik besneeuwde voorstevens van afgemeerde vissersschepe
02.47 Besneeuwde en beijsde voorstevens, staand en lopend want, zeilen, netten, dekhuizen en dekken van Scheveningse trawlers
03.25 2 Marker meisjes schaatsen op de baan op de Gouwzee direct gevolgd door nog 2 meisjes en paren die achter elkaar een ronde maken
03.50 Close-up van lachend Marker meisje in klederdracht
03.53 Paren en soloschaatsers zwieren rond op de baan
04.14 Marker visser poseert met bezoeker bij zijn met visnet bespannen huis waarna gast afscheid neemt en weggaat
04.31 Het huis van de Marker
04.37 Marker praat met de bezoeker (een journalist ?) die ook de uit het huis gekomen vrouw begroet
04.58 Toeristen poseren met twee Marker meisjes
05.04 Jongens en een meisje eten koek en drinken chocolade voor koek-en-zoopie kraam
05.21 Markervrouw reinigt klompen en wasdoek met water uit een bijt in het ijs
05.44 Paarden lopen op de uitgezette banen op de Gouwzee
05.47 Marker meisje demonstreert schoonrijden voor anderen, die daarna met slede over het ijs schaatsen
06.02 Close up van het Marker meisje van tc. 03.50
06.04 2-tal Marker vrouwen voor de camera
06.10 Schaatsers op de baan zwieren in rijen van vier achter elkaar over het ijs
06.21 Marker meisjes op de schaats
06.21 3-tal kleuters in klederdracht dansen op en neer voor de camera
06.25 Auto's op het dikke ijs van de Gouwzee
06.32 Jongelui gaan met 2 sleden op weg naar de ijsvlakte
06.41 De afgemeerde en ingevroren vissersvloot
06.44 Achter de huizen te drogen gehangen wit wasgoed
06.52 2 Marker vrouwen met een meisje
06.55 EINDE
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Oversteek van de Rijn bij Rees (Duitsland)
- Oversteek van de Rijn bij Rees (Duitsland)
- Zoom
- Kruiend ijs op de Waal bij Varik op 13 maart 1929
- Kruiend ijs op de Waal bij Varik op 13 maart 1929
- Zoom
- Per arreslee over de Zuiderzee
- Per arreslee over de Zuiderzee
- Zoom
- De haven van Lemmer
- De haven van Lemmer
- Zoom
- IJspret op de Zuiderzee bij Marken
- IJsvermaak op de Zuiderzee bij Marken
- Zoom
- IJsvermaak op de Poel bij Amstelveen
- IJsvermaak op de Poel bij Amstelveen
- Zoom
- Priksleeën in Noord-Holland
- Priksleeën in Noord-Holland