Main Content

De propagandafilm waarmee de NSB 8% scoorde bij de Statenverkiezingen In Europa+ 1936: Hou Zee!

  • 25 januari 2008
nsb-poster 1933
Zoom
nsb-poster 1933

Hoofddoel der NSB is propaganda”, luidt de instructie aan NSB-leden. “Alles moet erop gericht zijn om zoveel mogelijk krachten en gelden hieraan te besteden.” Aanplakbiljetten, krantjes, brochures en andere vormen van propaganda worden over Nederland uitgestort. Opvallen en overtuigen door veel vlagvertoon, uniformen, strijdliederen en spectaculaire massabijeenkomsten naar Duits model. Maar ook lokale vergaderingen, waar belangrijke NSB’ ers spreken, moeten nieuwe leden werven. Op deze zogenaamde Kringavonden worden ook propagandafilms vertoond. "Hou zee!" uit 1935 is zo'n propagandafilm. Gemaakt voor de Statenverkiezingen in april dat jaar, waar de NSB met 8% ongekend succesvol was.

De propagandafilm waarmee de NSB 8% scoorde bij de Statenverkiezingen

De propagandafilms, zoals “Hou Zee!”, tonen de centrale boodschap van de beweging: Het door crisis, kapitalisme en democratie verzwakte Nederland kan alleen maar bloeien onder een krachtige leider. Anton Mussert dus. In de films wordt veel gemarcheerd, om te laten zien hoe gedisciplineerd de NSB was. Ook strijdliederen zijn belangrijk.

De meerderheid van de Nederlandse bevolking raakt er eerder door geïrriteerd dan geïmponeerd en ziet Mussert als een slappe imitatie van Hitler. Bovendien krijgt de NSB tegenwerking van de regering. Er komt een uniformverbod voor de WA en ambtenaren mogen geen lid van de NSB zijn. Ook kerken, vakbonden en andere maatschappelijke organisaties spreken zich openlijk uit tegen de NSB. Zeker als er uit Nazi-Duitsland zorgwekkende berichten over concentratiekampen en anti-joodse maatregelen komen. Alhoewel de partij bij de Statenverkiezingen van 1935 een hoogtepunt bereikt met 8% van de stemmen, gaat het daarna snel bergafwaarts. Twee jaar later is de aanhang gehalveerd. Tegelijkertijd radicaliseert de beweging; NSB leden raken betrokken bij ordeverstoringen en vechtpartijen. De sympathie voor de beweging daalt verder als Mussert eind jaren dertig de annexatiepolitiek van Hitler en Mussolini openlijk steunt en zich uitspreekt vóór de nationaal-socialistische rassenleer.