Dictator bracht ontwikkeling en corruptie Soeharto overleden
De naam Soeharto kreeg in Nederland nooit de klank die de naam van zijn voorganger Soekarno had. Was de laatste voor Indonesië een vader des vaderlands, in Nederland werd hij gehouden voor een opstandeling, een bandiet bijna. Met zijn opvolger Soeharto was Nederland in eerste instantie blij, later kreeg hij ook een slechte naam, vanwege zijn veelvuldige mensenrechtenschendingen en inhalige zelfverrijking. Soeharto, de tweede president van Indonesië, is dit weekend overleden.
Dictator bracht ontwikkeling en corruptie
Soeharto wordt in 1921 als Hadji Muhammad Soeharto geboren in een arm boerengezin op Java. Hij volgt de Nederlandse militaire academie en schopt het tot generaal. Na de oorlog maakt hij de onafhankelijkheid van Indonesië mee, en ziet hij Soekarno de eerste president van de republiek worden.
Begin jaren zestig brokkelt de macht van Soekarno af. De chaos die in het land ontstaat, bereikt een hoogtepunt in 1965 als zes generaals door soldaten worden vermoord. Het is Soeharto die weet te profiteren van de situatie, en de belangrijkste strategische punten in handen krijgt.
De nasleep van deze gebeurtenissen is buitengewoon gewelddadig. Soeharto zet meteen de toon voor het regime dat komen gaat. Een kwart miljoen mensen verliezen het leven, waaronder veel communisten.
In 1966 wordt Soeharto de officiële leider van Indonesië. Hij kondigt een nieuwe koers aan: de 'Orde Baru'. Deze 'Nieuwe Orde' heeft twee pijlers: politieke volgzaamheid en economische ontwikkeling.
Dertig jaar lang blijven dit de pijlers van de Indonesische maatschappij. Indonesië maakt een economische en industriële ontwikkeling mee, hoewel de welvaart niet gelijk wordt verdeeld onder de bevolking. Tegelijkertijd ontpopt Soeharto zich tot een heuse dictator, die niet terugschrikt voor politieke zuiveringen en de schending van mensenrechten.
Tot 1998 houdt Soeharto Indonesië is zijn greep. Op moment van zijn aftreden is hij de langst zittende dictator uit de moderne geschiedenis van Zuidoost-Azië. Als de Aziatische economische crisis uitbreekt, wordt zijn positie onhoudbaar, de roep om democratisering wordt steeds heviger. Soeharto’s opvolger is Habibie, de eerste democratisch gekozen president van Indonesië. Soeharto wordt in binnen- en buitenland verguisd en gehaat. Wegens zijn slechte gezondheid weet hij te ontkomen aan processen die in 2000 tegen hem worden aangespannen.
Het einde van zijn regime betekent openheid en democratisering in Indonesië. Maar Soeharto heeft een erfenis nagelaten van corruptie, separatisme en een grote machtspositie van het leger. Die erfenis zit diepgeworteld in de Indonesische maatschappij en zal de politiek nog vele jaren bepalen.
