Zijn laatste woorden waren zowel van een hogere orde als van een heerlijk spottende eigendunk. ‘Vergeet vooral niet mijn hoofd aan het volk te tonen, het is het waard om gezien te worden.’ Zo zou Danton hebben gesproken op 5 april 1794, vlak voordat hij onder de guillotine moest.

George-Jacques Danton zou de geschiedenis ingaan als het weldenkende menselijke gezicht van de Franse Revolutie, slachtoffer van het Comité van het Algemeen Welzijn, de totalitaire club van de even onkreukbare als rigide Robespierre.

Toch was de ‘tedere maar dodelijke kolos’ Danton ook gewoon een revolutionaire moordenaar. Net als het latere symbool van de zogenoemde goede revolutie, Che Guevara, keek ook hij niet op een kop meer of minder die omwille van de vooruitgang eraf moest. Danton was het, die het Revolutionaire Tribunaal instelde dat aan het leven van tallozen, waaronder de Franse koning en koningin, een einde maakte.

Dat feit hoort bij zijn nagedachtenis, maar is curieus genoeg kennelijk min of meer vergeten en vergeven. Voor een deel is dat de verdienste van Gerard Depardieu die in de gelijknamige film van de Poolse regisseur Andrzej Wajda uit 1982 Danton neerzette als een goedlachse en veeldrinkende sympathieke reus.

Wat waarschijnlijk Dantons goede naam heeft gered is het feit dat hij het archetype is geworden van de door revolutionairen geofferde revolutionair. ‘De revolutie eet haar eigen kinderen op’, zo vatte de schrijver en voormalig communist Wolfgang Leonard ooit samen wat in de Franse Revolutie begon.

Zelfs Robespierre zou aan die wetmatigheid niet ontkomen. Op 27 juli 1794 rolde zijn kop in de mand onder de guillotine. En het mooie is, Danton had de dood van de onomkoopbare voorspeld. Weliswaar zat hij er een paar weken naast met zijn voorspelling -- het werden er geen zes, maar zestien --, maar toch: Danton begreep het dodelijke mechanisme van de revolutie.

Zondag in OVT om 10.15 uur een gesprek over Dantons dood en de guillotine als machine van de revolutie