De geschiedenis van beroemde executies in OVT Socrates moet dood

Ooit was het ook in onze westerse geschiedenis de normaalste zaak van de wereld, dat een kop die de tijdgenoten om welke reden dan ook niet meer aanstond eraf moest. Soms was het voldoende als een tijdgenoot die toevallig de macht had, het had gehad met een personage. Denk dan aan keizer Nero die zijn moeder Agrippina ter dood veroordeelde, of aan Hendrik VIII die naast Anna Boleyn een hele rij vrouwen liet onthoofden, om dat hem dat beter uitkwam.

Anders gezegd: executies waren een politiek middel: de doodstraf een instrument van de macht, dat ondervond de vermeende ketter Johannes Hus in 1415, en zulks ervoer ook Lodewijk XVI, de gekroonde koning van Frankrijk op 21 januari 1793, overigens geheel tegen zijn verwachting in.

Deze zomer bekijkt het historisch radioprogramma OVT de geschiedenis van het westen door de bril van een aantal geëxecuteerden en hun aanklagers. Het begon bij Sokrates, na Jezus de beroemdste ter dood veroordeelde, omwille van zijn opvattingen.

De filosoof uit het klassieke Athene die leefde in de vijfde eeuw voor Christus. Zijn Sokratische methode is spreekwoordelijk in Nederland en wordt tegenwoordig weer gebruikt om scholieren en overheidsambtenaren op te voeden in deugdzaamheid. Maar waarom moest hij eigenlijk dood van het democratische Athene? Hij kreeg uiteindelijk de gifbeker omdat hij de democratie verachte, aldus classicus en vertaler Gerard Koolschijn, aanstaande zondag in OVT.

Lees ook het achtergrondartikel over beroemde executies, en klik ook hier voor informatie over de volgende afleveringen van OVT