Deze zomer zullen in Peking de zevenentwintigste Olympische Spelen worden geopend. Voor de Chinezen moeten de Spelen een spectaculair visitekaartje worden. Ondertussen klinkt de roep om een boycot steeds harder. Een soortgelijke geschiedenis speelde zich bijna dertig jaar geleden af: in 1980, toen de Sovjet-Unie de Olympische Spelen organiseerde. In 1980 riepen politici massaal op tot een boycot.

Al in het najaar van 1979 begon in Nederland de discussie. Een speciaal comité,waarin ook Erica Terpstra zitting had, stelde de mensenrechtensituatie in Rusland aan de kaak. De Sovjet-Unie gold destijds als een dictatuur waar op een grove manier mensenrechten werden geschonden. Er was geen vrijheid van meningsuiting en dissidenten werden ‘weggewerkt’ in psychiatrische inrichtingen.

Het Nederlands Olympisch Comité hoopte echter de heikele kwestie te kunnen ontwijken. Sporters moesten zich concentreren op de sport en geen politiek bedrijven, luidde het adagium. Er volgde een oproep aan alle deelnemers om geen politieke uitspraken te doen. Sommige sporters voelden zich hierdoor monddood gemaakt. Hordenloper Hary Schulting verscheen in het programma Tijdsein demonstratief met een pleister op z’n mond.

Toen de Sovjet-Unie een half jaar voor de Spelen ook nog eens Afghanistan onder de voet liep, nam de politieke druk toe. De Amerikaanse president Carter riep collega Van Agt op zich aan te sluiten bij een boycot. Maar in Nederland hakte uiteindelijk noch de politiek noch het NOC de knopen door. Het werd aan de sportbonden zelf overgelaten of ze wel of niet zouden gaan. Het overgrote deel van de sporters besloot vervolgens wel af te reizen naar Moskou.

Intussen was de stad Moskou flink opgepoetst. Met het oog op de buitenlandse bezoekers liet het land zich van een kant zien die de eigen burgers met vreugde en verbazing gade sloegen: “Moskou was toen heel netjes, heel beleefd. In alle winkels werd je geholpen. Ineens waren de winkels vol! Er was sap uit pakjes, dat zagen we toen voor de eerste keer. Fanta was er, Pepsi, dat vonden we geweldig. En alle vandalen en prostituées waren honderd kilometer buiten de stad gebracht.”

Andere Tijden blikt terug op de discussie van toen en ging bovendien naar Moskou om te horen hoe de Russen terugkijken op de Spelen. Met veel plezier, zo wordt duidelijk. De Sovjet-Unie liet zich dit feestje niet zomaar afnemen.

Andere Tijden, donderdag 20 maart, 21.25, Nederland 2.