Main Content

Eerste uitzending van Philips Experimentele Televisie 18 maart 1948 Documentaire over Erik de Vries: de grondlegger van de Nederlandse TV

  • 20 maart 2008
Zoom

Erik de Vries is de grondlegger van de Nederlandse televisie. Hij werkte bij het Natuurkundig laboratorium van Philips en experimenteerde eind jaren twintig al met televisie. Hij bouwde de eerste zenders in Nederland. Technisch gezien was Nederland voor de oorlog al helemaal klaar voor televisie.

Eerste uitzending van Philips Experimentele Televisie 18 maart 1948

De omroepen en de overheid hadden echter grote bezwaren. Er was toch al radio? En de televisie werd gezien als oppervlakkig en zelfs schadelijk voor de gezondheid van de bevolking. Philips bleef experimenteren met het nieuwe medium.

De eerste uitzending vond plaats in 1930 vanaf het torentje in het Amsterdamse Carltonhotel. Erik de Vries hield in de jaren dertig in allerlei landen demonstraties op jaarbeurzen. Philips had een karavaan gebouwd met twee zenderwagens en twee techniekwagens met een filmscanner en een verrijdbare tv camera. De wagens werden tijdens de Tweede Wereldoorlog vernietigd door een luchtaanval van de geallieerden op Eindhoven in 1942.

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde er het een en ander in de televisiewereld. In de VS was de tv een enorm succes en ook andere Europese landen kregen een nationale tv-zender. Toch bleven de omroepen en de overheid terughoudend. Nederland was bezig met de wederopbouw na de oorlog. In een tijd waarin er gebrek was aan alles moest de bevolking niet worden aangemoedigd luxe-aankopen zoals een tv te doen, volgens minister-president Willem Drees.

Philips kreeg toestemming om zelf uitzending te verzorgen met een eigen zender in Eindhoven. ‘Philips Experimentele Televisie’ ging de zender heten. De eerste uitzending was op 18 maart 1948. Bep Schaefer , overdag secretaresse bij Philips en ’s avonds omroepster, kondigde de eerste uitzending aan: “Goedenavond dames en heren. Hier is Philips Experimentele Televisie”. Fred Knol, ook bekend van Radio Herrijzend Nederland, was samen met Bep Schaefer het gezicht van de televisiezender. Philips maakte tot 1951 uitzendingen.

Daarna namen de omroepen het over. De Nederlandse Televisie Stichting (NTS) was opgericht, waarin de vier grote omroepverenigingen in waren opgenomen: de AVRO, KRO, VARA en NCRV. Later kwam de VPRO er nog bij. De eerste televisie-uitzending was op 2 oktober 1951, vanuit de NTS-studio te Bussum. De zendmast stond in Lopik, een jaar later werd er ook een zendmast in Hilversum gebouwd. Hier vandaan werden de beelden doorgestuurd naar de 500 televisietoestellen die Nederland toen bezat.