‘Wij zullen de eerste bouwers zijn,’ zongen Joodse vluchtelingen in de Wieringermeer. Ze leerden dit lied in het Joodse Werkdorp Nieuwe Sluis in de polder. Dit was een tijdelijk verblijf, met plaats voor zo’n 300 Joden, op de vlucht voor het antisemitisme in Nazi-Duitsland. Er stonden nog enkele barakken, voorheen bestemd voor de arbeiders die aan de Afsluitdijk werkten, waar de vluchtelingen woonden.

Ze volgden een opleiding en werden voorbereid op emigratie. Paula Welt kwam in 1938 vanuit Wenen in het dorp terecht. Ze vertelt dat ze hard moest werken, veel harder dan ze ooit thuis had gedaan: “Ik werkte overal, zelfs in de koeienstal en in de bakkerij. Ik was ‘s avonds doodmoe en dan kregen we soms nog les in Ivriet of een lezing over het zionisme en over Palestina. Wat ze ons vertelden in het over Palestina was heel mooi en idealistisch. Je zou daar vrij kunnen leven. Als ik in Nederland een klap in mijn gezicht zou krijgen, dan moest ik dat slikken, maar in Palestina zou ik vrij zijn en terug kunnen slaan. Dat was voor mij de stimulans om vol te houden.”

Het werkdorp bleef bestaan tot het voorjaar van 1941. Toen werd het grootste deel van de bewoners door de Duitsers opgehaald. Een deel werd vervolgens op transport gezet naar het kamp Mauthausen, waar ze een wisse dood wachtte. Anderen doken onder en wisten de oorlog te overleven.

Andere Tijden, 8 mei, 21.25 uur op Nederland 2