Main Content

Wonen mag, kijken niet Andere Tijden zwerft door Lelystad

  • 26 november 2008

Bij het ontwerp van Lelystad overheerste Hollandse nuchterheid. Het was de eerste stad die helemaal op de tekentafel ontstond, maar architectonische hoogstandjes kwamen er niet aan te pas. “Lelystad is om in te wonen, niet om naar de kijken”, aldus ingenieur Tellegen die aan de wieg stond van de nieuwe stad in de Flevopolder. Donderdag in Andere Tijden.

Eind jaren zestig trokken de eerste bewoners in de huizen. Licht, lucht en ruimte hadden de eengezinswoningen, maar ook centrale verwarming en een dakterras. Ongekende luxe voor die tijd.

In de nieuwe stad heerste een pioniersgeest: handen uit de mouwen. De eerste jaren schoten clubs en verenigingen als paddenstoelen uit de grond. Het was ook een plek voor experimenten. Er kwam bijvoorbeeld een 'middenschool'.

Al snel kwam er de klad in. De aanleg van een snelweg werd uitgesteld, de treinverbinding met de Randstad bleef uit. In de economisch moeilijke jaren tachtig beleefde Lelystad een dieptepunt met enorme werkloosheid en de hoogste criminaliteitscijfers van Nederland. Ook het aantal echtscheidingen was in de polder ongekend hoog.

Tien jaar later kroop Lelystad weer langzaam uit het dal. Inmiddels zijn er goede verbindingen, huizen werden gerenoveerd. Maar vrolijk is het nooit geworden, aldus Joris van Casteren, die onlangs een boek schreef over Lelystad. Hij wijst in Andere Tijden de troosteloze plekken in zijn geboortestad aan. ‘Als je alle mogelijkheden hebt om uit het niets een stad te creëren en als je alle utopische verwachtingen erbij haalt, hoe kan je dan in godsnaam op zoiets uitkomen?’ Maar ingenieur Tellegen en andere inwoners van het eerste uur zijn tevreden: zij willen nooit meer weg uit het lege land.

Donderdag 28 november 2008, 21.25 uur, Nederland 2