Eerste grote tv-actie uit 1959 Mies Bouwman en 'Redt een kind': nu online te bekijken
En nooit zou de Nederlandse tv meer hetzelfde zijn: op 13 december 1959 verzorgde de V.P.R.O. (inderdaad, met puntjes) een ruim twee uur durende tv-inzamelactie onder de naam "Redt een kind". De actie was bedoeld voor de duizenden vluchtelingen die de Algerijnse oorlog waren ontvlucht en in Marokkaanse vluchtelingenkampen werden ondergebracht.
"Redt een kind" was, anders dan vaak geschreven ("Open het dorp" in 1963), de eerste grote tv-inzamelactie in Nederland. Alles wat ons land te bieden had was aanwezig tijdens de live-uitzending uit het Amsterdamse Concertgebouw.
Mies Bouwman, natuurlijk, zij etaleerde zich hier voor het eerst als de Johan Bodegraven van de tv: de moeder des vaderlands die je het geld uit de knip praatte. Bouwman werd ondersteund door alles wat Nederland aan podiumkunstenaars en pril tv-talent te bieden had.
Yoka Berretty ... Tussenstanden van de telefoonactie
Hetty Blok ... Zangeres van 'Rineke, Tineke, Peuleschil'
Mies Bouwman ... Presentatie
Corry Brokken ... Zangeres van 'Les gitans'
Anner Bijlsma ... Cellist
Simon Carmiggelt ... Humoristische anekdotes
Rudi Carrell ... zanger van 'Mag ik deze dans'
Leon Combé ... Zanger 'I covered the waterfront'
Lea de Boer ... Harpiste
Fien de la Mar ... Zangeres van 'Bistro du port'
Verti Dixon-Swaneveld ... Presentatie
Lia Dorana ... Zangeres van 'Remember my forgotten man'
Gerard Hengeveld ... Pianist
Jan Hilligers ... Begeleider van Johnny Jordaan
Wim Ibo ... Muzikale ode aan Amsterdam
Johnny Jordaan ... Zanger van 'Het Pothuis'
Peter Kellenbach ... Pianist
Marga Klompé ... Minister van CRM
John Kraaykamp ... Zanger van 'Aan de Amsterdamse Grachten' Karin Kraaykamp ... Presentatie
Herman Krebbers ... Violist
Hanne Lips ... Danseres met Rudi Carrell
Hannie Lips ... Presentatie
Wilhelmina Matthes ... Zangeres van 'ruhe süsses liebchen'
Jetty Paerl ... Zangeres
Dora Paulsen ... Zangeres van Modern Sprookje
Bep Rowold ... Saxofonist
Ageeth Scherphuis ... Presentatie
Johan Schmitz ... Voordracht uit 'Peer Gynt'
Selvera's ... Zangers
Erna Spoorenberg ... Zangeres van 'Mein Herr Marquis'
Paul Steenbergen ... Monoloog uit 'The entertainer'
ds. Jan van Nieuwenhuyzen ... Spreker
Jeanne Verstraete ... Voordracht 'Rij van Clarisse'
En dan was het complete Nederlandse Kamerkoor plus Concertgebouworkest ook van de partij. Kon het mooier en groter? En dat in een tijd dat er nog geen miljoen tv-toestellen in ons land circuleerden?
"Redt een kind" was om nog een reden een markeringsmoment in de Nederlandse geschiedenis. De Algerijnse oorlog -- het grootste naoorlogse Europese koloniale conflict, tussen moederland Frankrijk en Algerije --- maakte grote indruk in Nederland. Op een bepaalde manier was Algerije voor de jaren vijftig, wat Vietnam voor de jaren zestig was; een brandpunt van verandering. Dat althans concludeert historicus Niek Pas in zijn boek ‘Aan de wieg van het nieuwe Nederland. Nederland en de Algerijnse oorlog, 1954-1962.
"Redt een kind" was een crossmediale productie avant-la-lettre. Op radio, tv en in Vrije Geluiden, de omroepgids van de V.P.R.O., werd ook uitgebreid aandacht besteed aan de actie.
De beschrijving van de tv-uitzending:
00:00:00 Opening door orkest en inleiding door producent Karel Prior, die uitlegt hoe de gala-uitzending in elkaar zit en de kijkers verzoekt een financiële bijdrage aan de actie te leveren;
00:09:54 muzikale ode aan Amsterdam door Wim Ibo, begeleid door het publiek in de zaal;
00:15:10 schrijver Simon Carmiggelt stelt zich voor en vertelt enkele humoristische anekdotes;
00:19:50 'Ik ben zo blij' gezongen door Jetty Paerl;
00:22:24 'Time one my hands' door saxofonist Bep Rowold;
00:26:28 'Modern sprookje' gezongen door Dora Paulsen naar een gedicht van Kästner;
00:31:14 'Het pothuis' gezongen door Johnny Jordaan, begeleid door accordeonist Jan Hilligers;
00:34:58 'Spaanse dans' door violist Herman Krebbers;
00:39:15 'Sprookjes' gezongen door de Selvera's;
00:45:33 'Rij van Clarisse' uit de 'Gijsbrecht', voorgedragen door Jeanne Verstraete;
00:49:10 fragment uit 'Childrens corner' van Debussy door pianist Gerard Hengeveld;
00:55:37 'Bistro du port' gezongen door Fien de la Mar; 01:00:45 twee liedjes gezongen door het Nederlands Kamerkoor;
01:06:42 'Langs de Amsterdamse grachten' gezongen door Johnny Kraaykamp;
01:11:19 'Afrikaanse wiegeliedje' door harpiste Lea de Boer;
01:14:31 'I covered the waterfront' gezongen door Leon Combé;
01:18:35 'Les gitans' gezongen door Corry Brokken;
01:26:40 kort cabaret en 'Mag ik deze dans' gezongen door Rudi Carrell, waarbij hij met Hannie Lips een dansje maakt; 01:31:36 toespraak van minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk Marga Klompé, die het belang van de actie benadrukt; 01:36:52 'Ruhe süsses Liebchen' gezongen door Wilhelmina Matthes, die tevens aan Bouwman bekent dat Herman Krebbers haar nieuwe liefde is.
01.42.48 monoloog uit 'The entertainer' van John Osborne door Paul Steenbergen;
01:47:20 'Remember my forgotten man' gezongen door Lia Dorana;
01:59:50 'Pezzo Capriccioso' door cellist Anner Bijlsma;
02:05:20 'Rineke, Tineke, Peuleschil' gezongen door Hetty Blok;
02:06:41 korte toespraak van Wim Ibo, die ingaat op het geld dat is geboden voor de hulpactie mits hij zijn baard afscheert;
02:09:44 voordracht uit 'Peer Gynt' van Hendrik Ibsen door Johan Schmitz;
02:15:08 'Mein herr Marquis' gezongen door Erna Spoorenberg;
02:18:50 toespraak door dominee J.A. van Nieuwenhuyzen, die het einde van de televisieregistratie aankondigt en mededeelt dat er tot dan toe 100.000 gulden is ingezameld voor Algerijnse vluchtelingenkinderen in Marokko.
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Programmaboekje Kunstenaarsmanifeatatie Redt een Kind
- Programmaboekje Kunstenaarsmanifeatatie Redt een Kind
- Zoom
- Inleiding ds. Jan van Nieuwenhuizen over Redt een Kind (1959)
- Inleiding ds. Jan van Nieuwenhuizen over Redt een Kind (1959)
- Zoom
- Enkele topsterren die meeededen aan Redt een Kind
- Enkele topsterren die meeededen aan Redt een Kind
- Zoom
- De kernredactie van Redt een Kind: vlnr Yoka Beretty, Jack Dixon, Jan van Nieuwenhuyzen, Mies Bouwman en Karel Prior (foto VPRO)
- De kernredactie van Redt een Kind: vlnr Yoka Beretty, Jack Dixon, Jan van Nieuwenhuyzen, Mies Bouwman en Karel Prior (foto VPRO)
- Zoom
- Cover Vrije Geluiden 28 november 1959
- Cover Vrije Geluiden 28 november 1959
- Zoom
- Beginscene van de tv-uitzending
- Beginscene van de tv-uitzending
- Zoom
- Fragment uit de tv-uitzending "Redt een Kind"
- Fragment uit de tv-uitzending "Redt een Kind"
- Zoom
- Ds. Jan van Nieuwenhuyzen in Vrije Geluiden over "Redt een Kind"
- Ds. Jan van Nieuwenhuyzen in Vrije Geluiden over "Redt een Kind"