De nacht van 13 op 14 oktober 1966 staat bekend als de Nacht van Schmelzer. Op 13 oktober besprak het kabinet Cals (KVP, PvdA, ARP) de algemene beschouwingen. Tijdens dit debat werd het kabinet het vuur na de schenen gelegd inzake het financieel beleid.

Na nachtelijk beraad kwam KVP-fractieleider Schmelzer onverwacht met een eigen motie waarin hij aanvullende maatregelen vroeg tegen de groei van de inflatie en werkeloosheid. Hoewel Schmelzer toelichtte dat het geen motie van wantrouwen was, werd dit wel als zodanig gezien omdat Schmelzer zijn eigen minister-president niet op de hoogte had gebracht van deze motie. Cals kondigde aan dat hij bij aanvaarding van de motie van Schmelzer zou aftreden. De motie werd aangenomen en dit betekende het einde van het kabinet Cals.

Gedurende deze nacht stonden journalisten buiten de gebouwen van de Tweede Kamer te wachten op het naar buiten komen van de politici. Ed van Westerloo was namens KRO’s Brandpunt aanwezig. Hij probeerde de ministers Luns en Vondeling aan het praten te krijgen maar kreeg geen commentaar. Dit was ook de eerste reactie van minister-president Cals maar toen Van Westerloo doorvroeg, stond Cals hem toch – enigszins geëmotioneerd - te woord.

De Nacht van Schmelzer toonde aan dat het al enige tijd niet goed ging in het Kabinet Cals. Journalisten voelden zich hierdoor enigszins bedrogen en zagen het niet langer als hun taak om het nieuws slechts weer te geven. De parlementaire journalist werd hierdoor onafhankelijker en kritischer.

Het interview met Cals liet verder zien dat politiek ook drama kon zijn. Televisieomroepen beseften door de Nacht van Schmelzer hoe interessant politiek kon zijn voor het medium televisie. Omroepen stuurden opeens vaste verslaggevers naar Den Haag en politiek werd voortaan een vast onderdeel van de televisieavond. De verhouding tussen politici en de televisiejournalisten begon.

Schmelzer kwam al eerder in contact met Ben Korsten, Nederlands eerste spindoctor. Via de KVP-er werd Korsten geïntroduceerd in de Haagse politiek. In de biografie van voormalig premier P. de Jong Van buitengaats naar Binnenhof staat een intrigerende zin: ‘Korsten fungeerde bij de kabinetsformaties van 1963 en 1965 als ‘trait d’union’ tussen de verschillende katholieke politici.’ De Jong wist niet precies meer wat Korsten bij die kabinetsformaties deed, maar kan zich wel voorstellen dat Korsten kandidaten voor een post in het kabinet polste.

Enny Mulder-Korsten, de zus van Korsten, sprak hierover met Andere Tijden. “In die tijd logeerde Ben hier bij mij. Toen hebben heel veel mensen die later minister geworden zijn via Ben laten weten welke post ze wilden. Dat konden ze niet rechtstreeks met elkaar doen en dat liep via Ben. Dat gebeurde hier in huis. Alle telefoontjes kwamen hier binnen. Van ministers, van mevrouw Klompé huilend aan de telefoon, want die kreeg dan weer niet wat ze wilde. Zo ging dat. Ik vond het een weinig verheffend gebeuren, moet ik zeggen. Ik vond het een beetje een koehandel.”

Ook oud-journalist Hoogendijk herinnert zich Korstens rol bij kabinetsformaties: “Als Schmelzer formateur was, dan was er dagelijks contact over politiek gevoelige onderwerpen die van tevoren geregeld moeten worden. Het is niet zo dat Korsten Schmelzer zat voor te zeggen wat hij moest doen, maar het was een interactie. Korsten was een gesprekspartner voor Schmelzer.”

Televisie speelde een toenemende rol in media en politiek. In 1966 werd er een tv-debat georganiseerd voor de Provinciale Staten, onder leiding van Ferry Hoogendijk. Dit debat ging de geschiedenis in als ‘het klasje van Hoogendijk’: Nederhorst (PvdA), Schmelzer (KVP), Toxopeus (VVD) Beernink (CHU) en de onverstoorbaar pijprokende Roolvink (ARP) zaten naast elkaar in schoolbankjes.

Het tv-debat gaf ook kansen aan nieuwkomers en buitenbeentjes. Zo kreeg Roolvink van de traditionele protestante ARP te maken met de onconventionele Koekoek van de nieuwe Boerenpartij. Roolvink had zich goed voorbereid, had veel documenten bij zich en kwam in tijdnood. Koekoek werd fel, schopte tegen het establishment en debiteerde uit zijn hoofd boerenwijsheden.

Ook de opkomende man van de PvdA, Den Uyl, bleek in 1967 goed uit de voeten te kunnen met het nieuwe medium. Het was net na de Nacht van Schmelzer. Den Uyl ging stevig te keer en vond een stamelende Schmelzer tegenover zich. Den Uyl had weer als negatief punt dat hij het na kon laten om met zijn vinger te zwaaien. Zijn omgeving probeerde hem deze gewoonte af te leren, omdat het aanmatigend zou kunnen overkomen.

Schmelzer maakte de roerige jaren zestig dus intens mee, waardoor hij vaak in beeld kwam bij de makers van Andere Tijden. Kijk hier naar de vele beelden uit zijn loopbaan.