Piraterij is terug. Volgens het Internationaal Maritiem Bureau zijn er dit jaar wereldwijd van januari tot oktober officieel 83 overvallen op zee gemeld. De zeerovers beschikken over snelle motorboten en zijn bewapend met kalasjnikovs. Kromzwaarden, fregatten en donderbussen behoren tot het verleden. Hoe anders was dat in de tijd van Captain Blackbeard, de man die aan het begin van de achttiende eeuw verantwoordelijk was voor het ontstaan van het archetype van de piraat.

Blackbeard kwam in 1680 in Bristol ter wereld als Edward Teach. Al op jonge leeftijd koos hij het ruime sop. Tijdens de Spaanse Successieoorlog voer hij in dienst van de Britse overheid als kaper op de Caribische Zee. Toen het Verenigd Koninkrijk zich in 1713 terugtrok uit deze oorlog, vervielen vele kapers tot piraterij. Zo ook Teach. Toen een oud-collega zijn piratenvlag aan de wilgen hing, besloot Teach zijn schip over te nemen en voor zichzelf te beginnen. Captain Blackbeard was geboren.

WANDELENDE KERSTBOOM

Hij droeg voortaan een enorme zwarte steek, liet een stevige baard staan en bewapende zichzelf tot de tanden met zwaarden, messen en pistolen. Hij was een wandelende kerstboom, want volgens het boek A General History of the Robberies and Murders of the Most Notorious Pyrates uit 1724 van Captain Charles Johnson, zou hij tijdens gevechten lange brandende lonten in zijn baard hangen, om er zodoende nog afschrikwekkender uit te zien.

De verhalen uit An General History hebben hun weg weten te vinden in de serieuze geschiedschrijving. Het boek is echter een mengelmoes van feiten en fictie. Volgens velen is het boek in werkelijkheid geschreven door Daniel Dafoe, maar ook dat is niet zeker. Wat wel als een paal boven water staat, is dat Blackbeard bewust werkte aan de ontwikkeling van zijn eigen mythe. Volgens de overleving heeft hij ooit zomaar een van zijn eigen matrozen doodgeschoten, omdat `anders iedereen zou vergeten wie hij was´.

BLOKKADE

Uitvalsbasis van Blackbeard en zijn piratenbende was het eiland Nassau in de Caribische Zee. Van daaruit plunderde hij koopvaardijschepen. Dat deed hij net als de moderne piraten, door ze te enteren. Zijn claim to fame was echter de blokkade van het stadje Charleston in South Carolina..

In mei 1718 blokkeerde de kapitein met een aantal schepen de haven van Charleston. Ook had hij een schip dat in de haven lag gekaapt en hield hij de bemanning gegijzeld. Hij zond een afvaardiging aan land om te onderhandelen met het stadsbestuur. Hij had een opmerkelijke eis: een grote kist volgeladen met medicijnen. Net toen hij een aantal gijzelaars over de kling wilde jagen, werd de kist met medicijnen bezorgd. Blackbeard was tevreden en liet de gijzelaars vrij.

Ondanks zijn stoere image, heeft Blackbeard tijdens zijn actieve loopbaan waarschijnlijk nooit iemand vermoord. Wanneer zijn slachtoffers niet konden ontkomen, gaven zij zich domweg over en vielen er geen slachtoffers.

Blackbeard zou wel, in een heldhaftig gevecht op zee met de Engelse Luitenant Robert Maynard, op een gewelddadige manier aan zijn einde zijn komen. De stoere kapitein werd volgens de legende door vijf kogels getroffen en twintig keer met mes en zwaard gestoken, alvorens de laatste adem uit te blazen. Uiteraard werd hij onthoofd en werd zijn kop een trofee voor de overwinnaars.

NEDERLAND

Twee jaar geleden verscheen de Piraten Encyclopedie van Arne Zuidhoek. Na veertig jaar onderzoek heeft hij dit overzicht uitgegeven van Nederlandse zeerovers. Willem van Oranje, zo staat in het voorwoord, was ‘een uitbater van roofschepen’ en is daarom ook opgenomen.

‘Nederland dankt haar ontstaan aan de zeevaart, door agressief zeilende koopvaarders’, staat al meteen op de kaft van de encyclopedie. ‘Velen van haar zeelui waren meer. Zij waren de gesel van de zeeën.’ Maar ze werden vaak gedekt door kaapbrieven, die werden afgegeven door mogendheden en/of particulieren. Strikt genomen was Piet Hein daarom een dienaar van de West-Indische Compagnie en geen zeerover.

Piraterij is overigens niet iets van heel vroeger, toont Zuidhoek aan. Het Algemeen Dagblad schrijft bijvoorbeeld naar aanleiding van de encyclopedie: ‘Zoals Piet Bakker uit Wieringen, die in 1990 ervandoor ging met een niet afbetaald vissersvaartuig dat hij verkocht in Zuid-Afrika en waarna van Bakker nooit meer iets vernomen is.’

Zuidhoek komt nog met een opmerkelijke conclusie: ”Bij de tien internationaal meest legendarische piraten in de 17de en 18de eeuw behoren minimaal vier Nederlanders.”

Misschien zit u er nog familie van u bij.