Politie schoot in 1968 op studentendemonstratie Mexico herdenkt zijn olympische doden

- Zoom
- Het bloedbad van Tlatelolco
Duizenden Mexicanen hebben gisteren in Mexico-stad eer betuigd aan de doden die veertig jaar geleden vielen toen ordetroepen het vuur openden op een studentendemonstratie. Op 2 oktober 1968, vlak voor aanvang van de Zomerspelen zorgden ordetroepen voor een bloedbad onder demonstranten - het grootste bloedbad uit de olympische geschiedenis.
Politie schoot in 1968 op studentendemonstratie
De slachtoffers vielen een paar dagen voor de Olympische Spelen, die in de Mexicaanse hoofdstad werden gehouden. Ze demonstreerden voor meer democratie. Het is nog steeds onduidelijk hoeveel om hoeveel doden het gaat: schattingen variëren tussen de 30 en 300. Het Bloedbad van Tlatelolco is nog altijd een nationaal trauma in Mexico. Dit komt onder meer doordat er tot op de dag van vandaag nog niemand is berecht, ondanks diverse onderzoeken vanuit de Mexicaanse autoriteiten.
Sportjournalist Ed van Opzeeland en fotograaf Ed van der Elsken waren getuige van dit drama. Tegen Sportgeschiedenis.nl zei Van Opzeeland hierover:
“Voor de Spelen begonnen, was ik al in Mexico. Om sfeerreportages te maken, samen met de fotograaf Ed van der Elsken. We stonden te kijken naar de grote demonstratie van studenten en arbeiders. Opeens ontstond er paniek. Iemand riep: Ze sluiten ons in! Ik zag helikopters in de lucht, die het vuur openden op de menigte. Onvoorstelbaar. Plots waren er ook tanks. Van alle kanten werd geschoten. Van der Elsken en ik probeerden bescherming te zoeken. We doken onder een vrachtwagen.”
Hier lagen ze plots naast Oriana Fallaci, in die tijd een van de beroemdste journalisten ter wereld. Van Opzeeland: “Ik herkende haar, ze was een bijzondere verschijning. Fallaci was heel rustig. Dat werkte op mij als een tranquilizer. Toen werd ze geraakt door rondvliegende kogels. Mensen, ik weet niet wie, haalden haar weg en hebben haar naar een ziekenhuis gebracht. Nadat het schieten eindelijk voorbij was, zijn we naar ons hotel gegaan. Nog dezelfde avond hebben Ed en ik Oriana Fallaci opgezocht in het ziekenhuis. Ze bleek drie schampschoten te hebben."
In 1969 schreef Fallaci het boek _Niets en zo zij het_. Het openingshoofdstuk gaat over het bloedbad in Mexico. Hierin staat: ‘En het eerste schot ging af. En dat was het bevel waar ze op gewacht hadden, want daarna gingen ze allemaal gelijktijdig af, daarginds vanaf het viaduct, en vanaf de kerk, vanuit de wolkenkrabbers, van onderaan de trappen, een cirkel van intensief, aanhoudend, goed georganiseerd vuur, een verraderlijke overval. En de lichamen begonnen te vallen, _plof, plof, plof_.’
De schuldigen voor dit bloedbad zijn nooit gestraft. Het IOC heeft er verder ook geen woord meer aan vuil gemaakt. Vlak na de massamoord zei IOC-voorzitter Avery Brundage zelfs: “Als gasten van Mexico hebben wij het volste vertrouwen dat de Mexicaanse bevolking samen met de deelnemers en toeschouwers de Spelen zal meevieren. Deze zijn een ware oase in een wereld vol moeilijkheden.”
Tijdens de optochten deze week waren er diverse opstootjes tussen betogers en de politie, die 20 mensen arresteerde. De demonstranten eisten gerechtigheid: de Mexicaanse regering moet volgens hen haar fouten uit 1968 erkennen en de daders moeten worden opgespoord en berecht. Ook Amnesty International riep de huidige president, Felipe Calderon, op tot gerechtigheid.
Het Bloedbad van Tlatelolco
- 1968, 2 oktober: Ordetroepen schieten op betogende studenten. Er vallen tussen de 30 en 300 doden.
- 1990 en later: na jaren van zwijgen vanuit de overheid, neemt de roep om onderzoek toe.
- 1998, februari: onderzoekscommissies wijzen Luis Echeverria aan als de hoofdverantwoordelijke. Hij was destijds de Minister van Binnenlandse Zaken en de latere president. Echeverria zegt zelf dat het leger optrad in opdracht van President Gustavo Diaz Ordaz, die overleed in 1979.
- 2002: federale onderzoekscommissie gestart.
- 2007: rechtszaak tegen Echeverria afgebroken, wegens een gebrek aan bewijs
- 2008: nog altijd eisen familieleden van slachtoffers en vermisten gerechtheid.