Met de opkomst van de zwarte muziek, aan het begin van de 20e eeuw, doet ook een nieuwe manier van dansen haar intrede. Waar men in Europa gewend is aan een gestileerde manier van bewegen, brengt de jazz veel lossere en uitbundiger bewegingen met zich mee. Het swingen slaat enorm aan. Halverwege de jaren twintig danst iedereen de charleston. Dit leidt tot de opkomst van een ander fenomeen: de dancing. In 1924 opent Pschorr aan de Coolsingel in Rotterdam haar deuren. Het is de eerste van vele dansgelegenheden in ons land. In de opkomst van de popmuziek spelen deze dancings (later discotheken of clubs genoemd) een grote rol. Velen maken er voor het eerst kennis met rock ‘n’ roll.

Disco
De muziek waar je goed op kunt dansen is vaak anders dan die je overdag op de radio hoort. Het danspubliek verkiest in de jaren zestig al de zwarte soul (o.a. Supremes, Marvin Gaye) en funk (o.a. James Brown) boven de blanke pop en rock. Begin jaren zeventig smelten soul en funk samen tot een nieuw genre dat helemaal is ontworpen op de dansvloer: disco. Het genre neemt, ook in Nederland, een enorme vlucht. Het duurt echter jaren voordat er uit Nederland ook succesvolle discoproducties komen. Oud-Golden Earring drummer Jaap Eggermont maakt in 1980 onder de naam Stars On 45 een medley van jaren zestig hits op een discobeat. Dat hij het idee afkeek van een illegale mix van enkele Canadese dj’s mag de pret niet drukken: hij reikt ermee tot de eerste plaats van de Amerikaanse hitparade. Begin jaren tachtig scoren ook Spargo (You And Me) en de Time Bandits (I’m Specialized In You) hits met discogetinte liedjes.

House
In de jaren tachtig wordt het dankzij de computertaal MIDI mogelijk elektronische instrumenten aan elkaar te koppelen. De metronoomstrakke producties die zo ontstaan, lenen zich perfect voor de dansvloer. De nieuwe muziek noemt men in Chicago house: naar een oud woord voor ‘zaal’ en de discotheek The Warehouse. In Detroit gebruikt men de term techno, verwijzend naar de metronoomstrakke ritmes van de drumcomputer. In New York noemt men het garage, naar de ruimte waar de feesten worden gegeven. Deze termen blijven in de dansmuziek afwisselend gebruikt worden. In Nederland wordt de trend opgepikt door radiodeejay Ferry Maat, die in zijn Soul Show ruimte geeft aan huisproducties van luisteraars. Duizenden jongeren fabriceren op hun kamer met twee cassettedecks, een drumcomputer en een mengtafel hun eigen remixen en producties. Ben Liebrand ontpopt zich tot een internationaal succesvolle producer.

Ondertussen groeien de illegale feesten waar zelfgemaakte houseplaten worden gedraaid uit tot een ware cult. Ze heten acid parties, een naam die verwijst naar de modedrug XTC die er veelvuldig wordt gebruikt. In de zomer van 1988 (The summer of love) bereikt de rage zijn hoogtepunt. De illegale feesten verdwijnen, maar house blijkt een blijvertje. Binnen enkele jaren heeft het genre de discotheken volledig overgenomen. De commerciële variant heet eurohouse. 2Unlimited (een zangeres en een rapper uit Amsterdam, aangestuurd door twee Belgische producers) en The Vengaboys (een project van dj Wessel van Diepen) zijn over de gehele wereld succesvol.

Hardcore
In de clubs en discotheken is er een omvangrijke undergroundscene waarin harde techno (hardcore) floreert. Hieruit ontwikkelt zich een nieuw genre, dat specifiek Nederlands genoemd mag worden: gabber. Gabbers zijn gemakkelijk herkenbaar aan hun kale kop. De muziek is al even karikaturaal, met een snoeihard geluid en een enorm hoog tempo. Paul Elstak, de Rotterdam Termination Source en Technohead zijn de grote namen in dit genre. De Party Animals en Charly Lownoise & Mental Theo tekenen voor de commerciële variant happy hardcore.

House-, techno- en gabberplaten hebben een metronoomstrakke vierkwartsbeat met de bassdrum op iedere tel. Halverwege de jaren negentig wordt het mogelijk met de computer ingewikkelder beats te maken. Deze worden breakbeats genoemd en zijn gebaseerd op samples van oude funkplaten. De muziek die er mee wordt gemaakt krijgt allerhande benamingen: jungle, big beats en chemical beats (naar de Britse Chemical Brothers. In Nederland is Junkie XL (een pseudoniem van Tom Holkenborg) hiermee actief. In 2002 scoort hij een wereldhit met het door hem bewerkte A Little Less Conversation van Elvis Presley.

Trance
In het nieuwe millennium wordt de eurohouse ingehaald door een nieuwe trend: trance. Een term die verwijst naar de manier waarop dj’s in de beginjaren van de house hun platen oprekten om de mensen op de dansvloer in vervoering te brengen. Het gezamenlijk ervaren van die vervoering, al dan niet gestimuleerd door een pilletje, is de grote kick van de grote dansfeesten die worden georganiseerd. Feesten als Mystery Land, Innercity, Dance Valley en Sensation trekken vele tienduizenden bezoekers. In de trance spelen Nederlanders een grote rol. Achtereenvolgens zijn Ferry Corsten, Tiësto en Armin van Buuren de nummer 1 dj’s van de wereld.

Tekst: Jan van der Plas
Overgenomen met toestemming van de auteur en Teleac/NOT van www.eigenwijzer.nl