'Liever behangpapier dan een verhaal' Bankbiljet Mondriaan afgewezen

- Zoom
- Andere Tijden 4 september 2008 Victory Boogie Woogie bankbiljet achterkant
Nederland had bijna een biljet van duizend gulden met daarop de Victory Boogie Woogie gehad. De Nederlandsche Bank wees het ontwerp uit 1986 van Rob Schröder echter af.
'Liever behangpapier dan een verhaal'
De stijl van Mondriaan is vaak gekopieerd. Kijk maar naar de haarproducten van Studio Line of naar het logo van fietsmerk Look. Vooral de zwarte lijnen en de rode, gele en blauwe vakken duiken vaak op in de populaire cultuur. De Victory Boogie Woogie is echter veel minder vaak gebruikt. Een van de redenen daarvoor is dat de erfgenamen van Mondriaan zeer spaarzaam zijn met het geven van toestemming voor reproducties van de Victory Boogie Woogie. Behalve dat er in 1967 in Amerika een volstrekt onoplosbare legpuzzel van is gemaakt en dat de Fortis bank zijn logo er op gebaseerd heeft, komt het nergens voor. Ook niet op het briefje van duizend gulden.
Eind jaren zeventig maakte De Nederlandsche Bank plannen voor een nieuwe serie bankbiljetten. Door snel voortgaande technische ontwikkelingen en door veranderingen in het management duurde dat vele jaren. De uiteindelijke serie werd pas vanaf 1989 gepresenteerd, met de introductie van het 'Roodborstje': het biljet van vijfentwintig gulden, ontworpen door Jaap Drupsteen. Ook de latere biljetten van honderd, duizend en tien euro komen van zijn hand.
In een eerder stadium waren zes ontwerpers uitgenodigd, waaronder Rob Schröder. Hij zette op het briefje van vijfentwintig gulden een tulp en de Beurs van Berlage en op het briefje van honderd een snoek en een libelle. Voor het briefje van duizend gulden had hij Mondriaan uitgekozen. In het Museum of Modern Art in New York had hij de Mondriaan-afdeling bezocht en ging hij naar eigen zeggen 'spontaan de boogie woogie dansen.' De Victory Boogie Woogie heeft hij daar echter niet gezien; die hing toen nog op de slaapkamer van de toenmalige eigenaar Victoria Newhouse.
'De ontwerpen van honderd had ik gemaakt in de stijl van Brueghel en Jeroen Bosch, en dan is Mondriaan het andere uiterste,' vertelt Schröder. Op de voorkant van het biljet zette hij een foto van Mondriaan, met op de achtergrond een Nederlands weidelandschap en de 'Compositie met rood, blauw en groen' van Mondriaan uit 1920. Op de achterkant staat in volle glorie de Victory Boogie Woogie, tegen een achtergrond van een zelfportret en een schets voor 'Compositie nr. 10: pier en oceaan'.
De basiskleur van het briefje van duizend was groen. Dat was een richtlijn van De Nederlandsche Bank, die het kleurenpalet in de serie bepaalde. Schröder: 'Het Nederlandse landschap is groen. Maar ook een beetje als grap had ik groen gebruikt: Mondriaan vond groen een afschuwelijke kleur.' De Bank kon die grap echter maar matig waarderen en wees onder meer daarom het ontwerp af. 'Ze vonden het ook iets te veel verhaal,' vermoedt Schröder. 'Ze hebben toen dat soort behangpapier van Drupsteen gekozen.'
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Andere Tijden 4 september 2008 Victory Boogie Woogie bankbiljet voorkant