Main Content

Duizend jaar oude brokstukken Restanten Utrechts paleis ontdekt

  • 15 september 2008
De Domtoren
Zoom
De Domtoren

Archeologen hebben naast de Dom in Utrecht de resten van een elfde eeuws bisschoppelijk paleis bloot gelegd. Ook werden overblijfselen gevonden van een castellum, een oude Romeinse legerpost.

Duizend jaar oude brokstukken

De ontdekte resten van het paleis dateren uit de elfde eeuw en waren deel van het (allereerste) grote bisschoppelijke paleis dat ooit pronkte naast de Dom. Archeologen wisten af van het bestaan van twee paleizen naast de Dom - het ene voor de Duitse keizer en het andere voor de bisschop van Utrecht - maar er werd nooit tastbaar bewijs voor gevonden. Wel bestonden er tekeningen uit de vijftiende eeuw met daarop de locaties. Toen archeologen hoorden van een verbouwing in het museum van Speelklok tot Pierement - vlakbij de Dom gelegen - kwamen ze gelijk in actie.

Dankzij hun vondst is duidelijk geworden hoe het Domplein er tijdens de Middeleeuwen uit moet hebben gezien. Zo is nu bekend geworden waar en wanneer het paleis gebouwd werd (namelijk een eeuw eerder dan gedacht), en hoe groot het was. Bovendien blijkt uit de opgravingen dat niet de vikingen verantwoordelijk waren voor de sloop van de castellummuur, maar bisschop Adelbert. Hij liet deze muur verplaatsen, toen het kerkelijk centrum na een brand in de elfde eeuw herbouwd moest worden.

Het bisdom van Utrecht is oorspronkelijk nog een stuk ouder. Al in 795 zetelde Willibrord in Utrecht als aartsbisschop van de Friezen, maar Adelbert I (776) was het eerste officiële hoofd van een georganiseerd bisdom. Dit bisdom besloeg tot in de zestiende eeuw het gebied boven de rivieren en de provincie Zeeland samen. De stad nam in het bisdom een centrale functie in, waarbinnen de bisschoppen de scepter zwaaiden en belasting inden. Deze wereldlijke taken vervielen in de loop van de zestiende eeuw, toen Karel V deze in handen kreeg. Bisschoppen bleven elkaar sindsdien tot op heden opvolgen. De vondst markeert een belangrijk punt in deze traditie. Daarom wordt geprobeerd de restanten zichtbaar te houden voor het publiek door de put af te dekken met glas.